Đoàn Chính Nghiêm

Ở đây bạn và tôi có thể gặp nhau về sở thích, cách sống và tư duy

Seri blockchain: DEFI – FARMING – LENDING – SWAP Khi lãi suất tiền gửi lên đến hơn 100% năm.

Ngày xưa người người làm thợ mỏ (đào coin) ,bây giờ nhà nhà làm nông dân (Yield farming).
2020 là năm đánh dấu sự trở lại của tiền điện tử, và từ cuối 2020 đến nay là sự bùng nổ. Nguyên nhân của nó vẫn còn có nhiều tranh cãi, nhưng cá nhân mình nhận định, sự trở lại lần này có sự góp phần không nhỏ của làn sóng DEFI.
Vậy thì YIELD FARMING là gì? DEFI là gì? trong DEFI còn có lending, swap, staking,…. Vậy bản chất của nó là gì?
—
DEFI – Decentralized finance – tài chính phi tập trung.
Là các dịch vụ tài chính tự vận hành mà không cần người điều hành, không cần nhân viên, không cần địa điểm, không cần máy chủ.
Nó chỉ là các smartcontract (hợp đồng thông minh) trên các nền tảng blockchain. Nhưng nó cung cấp rất nhiều các dịch vụ tài chính như 1 ngân hàng: Gửi tiền, vay, cho vay, thu đổi tiền tệ (swap), đầu tư,… Mỗi dịch vụ sẽ có các smartcontract để thực hiện việc đó.
Các website mà mọi người hay vào(uniswap, sushi,… ) mục đích là để mọi người dễ dàng thao tác và tiếp cận các smartcontract này.
Về bản chất thì nó hoàn toàn độc lập, và nếu hiểu sâu hơn 1 chút thì các bạn hoàn toàn có thể tự giao dịch với các ứng dụng DEFI trên blockchain mà không cần đến các website đó
—
DEFI #1: LENDING (Hoạt động cho vay)
Lending là các hoạt động cho vay tiền. Các bạn có thể dễ dàng vay tiền trong vài giây mà không cần bất kỳ thủ tục lằng nhằng nào. Hơn nữa còn hoàn toàn ẩn danh, không ai biết bạn là ai.
Miễn là bạn có kết nối internet và có tài sản thế chấp.
Mình sẽ giải thích thông qua 1 ví dụ:
Bạn đang có 1000 ETH(giá hiện tại là 1.8 triệu USD). Bạn thấy rằng Ethererum chuẩn bị lên phiên bản 2.0, khả năng xử lý của blockchain chuẩn bị tăng hàng trăm lần, điều này chắc chắn sẽ làm ETH tăng giá rất mạnh và bạn muốn giữ nó. Nhưng thật không may, công ty đang cần tiền và bạn không xoay được.
==> Bạn có thể thế chấp 1000ETH kia để đổi lấy 1.5 triệu USDT, đem bán USDT được 1.5tr USD để cứu công ty
==> 1000ETH của bạn vẫn còn nhưng đang được thế chấp ở 1 smartcontract.
Sau 1 khoảng thời gian, bạn gom đủ 1.5tr, bạn trả lại smartcontract số đã vay + tiền lãi và rút về 1000 ETH kia. Lúc này 1000ETH có thể đã có giá 3 triệu USD.
Điều này cũng giống như thế chấp bất động sản vào ngân hàng vậy.
Tuy nhiên có thể có 1 trường hợp xấu xảy ra, Giá ETH xuống thấp dẫn đến giá trị ETH cầm cố nhỏ hơn số tiền bạn đã vay, lúc này hệ thống sẽ tự động thanh lý khoản vay(bán ETH) để thu hồi số tiền USDT bạn đã vay, và bạn mất 1000ETH đó.
(mặc dù là ví dụ, nhưng vụ ETH 2.0 là có thật nhé. quá trình có 3 bước và hiện tại đã xong bước thứ nhất. Các bạn xem tại đây https://ethereum.org/en/eth2/)
—
DEFI #2 : DEX – SWAP (Decentralized Exchange – giao dịch phi tập trung)
1 hoạt động phổ biến của các ngân hàng là mua bán, thu đổi ngoại tệ. Thì tài chính phi tập trung cũng có và phát triển rất mạnh. Thay vì lên Binance để mua, bán, phải xác minh KYC, lo sợ bị khóa tài khoản,…. thì giờ đây, với các smartcontract, các bạn có thể trao đổi qua lại với giữa các đồng tiền điện tử trong vài giây, và không ai biết bạn là ai, không ai có thể khóa tài khoản của bạn.
Ví dụ: Bạn có 1000 ETH muốn bán để thu về USDT, thì bạn tạo 1 giao dịch, gọi đến smartcontract SWAP ETH/USDT, chuyển vào đó 1000ETH, bạn sẽ thu về USDT tương ứng (phải trả 1 khoản phí giao dịch, (hiện tại uniswap đang thu 0.3%) và khoản phí gas cho giao dịch đó.)
(Dĩ nhiên là nếu bạn chưa có bất cứ đồng tiền điện tử nào, muốn mua bằng tiền pháp định(VNĐ) thì vẫn cần mua trực tiếp của người khác, hoặc qua các sàn p2p hoặc các sàn tập trung như remitano, binance,…).
—
DEFI #3: YIELD FARMING
Đừng bỏ qua 2 phần trên, nếu bạn đọc lướt thì hãy đọc lại nhé, vì nó liên quan trực tiếp đến YIELD FARMING.
Trong các ví dụ trên, bạn thế chấp 1000ETH để vay 1.5tr USDT, hay bán 1000ETH để lấy 1.8tr USD, vậy USDT đó ở đâu ra?
Đó là từ các “Liquidity Pool” – bể thanh khoản, hay nếu gọi tiếng việt nôm na là các “quỹ”. Các “quỹ” này nằm trong các smartcontract.(Thường thì mỗi smartcontract sẽ quản lý thanh khoản của 1 cặp coin,token, để phục vụ các giao dịch swap, lending giữa 2 đồng tiền đó).
Các nhà đầu tư có tiền nhàn rỗi có thể gửi tiền vào đây và thu lợi nhuận từ 1(hoặc 1 số) trong các nguồn sau:
– tiền lãi của người vay
– từ tiền phí giao dịch swap ở ví dụ 2 (phí đổi tiền, phí mua bán tiền,…)
– một số nền tảng tạo ra 1 coin riêng và thưởng cho những nhà đầu tư này dựa trên số giao dịch, dựa trên tỷ lệ vốn góp.
Việc góp vốn vào các “Liquidity Pool” này và kiếm lợi nhuận từ nó, được gọi là hoạt động YIELD FARMING.
Một tên gọi khác nhưng có nghĩa gần tương tự là “liquidity mining”
(2 từ này thường được dùng thay thế lẫn nhau nhưng có thể hiểu theo 1 số nghĩa khác biệt, Yield Farming có thể hướng đến việc tăng cường lợi nhuận bằng nhiều cách khác nhau.)
Hình dưới đây là tỷ suất lợi nhuận/năm (tỷ lệ hoàn vốn) của 1 số cặp token được list trên SushiSwap. Một số cặp có tỷ lệ hoàn vốn hơn 100%/năm.
—
1 khái niệm khác cũng đang hot, đó là Staking (Cổ phần), mặc dù không hoàn toàn liên quan đến DEFI. có 2 loại Staking, là Staking cơ bản và Staking defi.
Khi nói Staking, người ta thường nói đến giao thức đồng thuận PoS. Ở đó, người góp cổ phần sẽ nhận được phần thường từ việc xác thực các giao dịch trên blockchain, tương tự như thợ mỏ đào coin ở các blockchain sử dụng PoW.
Ngoài ra còn 1 khái niệm khác về Staking, mà mình thấy ở Binance. Đó là Staking DeFi. Góp cổ phần vào sàn, sàn tự động sẽ sử dụng vốn đó cho việc phân bổ vào các Liquidity Pool và phân bổ lại lợi nhuận cho những người tham gia.
—
Mặc dù hấp dẫn nhưng đi kèm với nó là rất nhiều rủi ro, thậm chí là mất trắng.
“Ăn chắc mặc bền” hay “liều ăn nhiều” là lựa chọn của mỗi người. Mình chỉ chia sẻ các định nghĩa, khái niệm, bản chất, FACT cho những người quan tâm. Mình không đưa ra lời khuyên về việc nên đầu tư hay không.
—
FACT: Hiện tại thì tổng tài sản gừi vào các Liquidity Pool và kiếm lợi nhuận (giống như thanh khoản của các ngân hàng) là: 44 tỷ đô(1 triệu tỷ đồng), hơn gấp đôi Techcombank, VPBank.
Nguồn số liệu:
——-
Nguyễn Việt Dinh – CTO #Symper .
Symper – Your business is on your hand

DEFI, Farming – Nguy cơ bị hack, mất sạch tiền và cách phòng tránh.

Nguy cơ và cách phòng tránh bao gồm cả người chơi và cả dân dev blockchain
——
Đối với tất cả mọi người:
Thế giới blockchain nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy rẫy nguy hiểm. Và có nhiều kiểu lừa đảo. Bỏ qua những kiểu lừa đảo phổ biến như toàn project sập,team biến mất, liquidity bị rút hết,.. thì còn một kiểu lừa đảo nguy hiểm hơn: “RÚT SẠCH TIỀN TRONG VÍ BLOCKCHAIN CỦA BẠN”.
Điều này được thực hiện khá phổ biến và nhiều người tự dưng kiểm tra ví trên Metamask, Trustwallet mà không thấy tiền đâu. Mặc dù họ không làm gì cả. Cứ nạp tiền vào ví bao nhiêu thì mất bấy nhiêu – ngay lập tức.
Cách mà kẻ lừa đảo rút tiền của bạn:
– Mỗi khi bạn chuẩn bị thực hiện 1 thao tác như swap, farming,… trên các ứng dụng DEFI. Bạn sẽ luôn nhìn thấy nút approve. Và bạn bắt buộc thực hiện nó trước khi thực hiện các thao tác như swap,farm,stake.
==>Bản chất là bạn đã approve (chấp nhận) cho các ứng dụng DEFI (ở đây là các smartcontract) được tiêu tiền.
(Gọi đến function approve trong contract ERC20/BEP20==>contract đó có thể thay mặt bạn gửi tiền đi bất cứ lúc nào, trong ngưỡng mà bạn cho phép. Nhưng ngưỡng này thường rất rất cao, gấp nhiều lần số dư hiện tại của bạn,gần như là không giới hạn, cho phép chúng tiêu tiền của bạn trong tương lai).
Một ngày đẹp trời, kẻ lừa đảo quyết định rút hết thanh khoản để cao chạy xa bay.
==>Lúc này toàn bộ token của bạn trong dự án kia sẽ vô giá trị( vì không thể exchange được nữa)
==>Nhưng điều đó vẫn chưa đủ, Điều tồi tệ hơn, kẻ lừa đảo sẽ xem tài khoản của bạn có bao nhiêu token khác(như USDT, WBNB,.. chẳng hạn, mà bạn đã ủy quyền cho chúng), thì bạn xong rồi. Chúng sẽ thông qua smartcontract kia mà rút sạch tiền của bạn(vì bạn đã ĐỒNG Ý CHO CHÚNG TIÊU trong bước 1 trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào.
Con số ủy quyền thường các contract sẽ để rất rất cao, vượt xa so với con số cần thiết, và số dư của bạn tại thời điểm đó==>Ngay cả khi bạn nạp thêm tiền vào ví SAU khi thực hiện các thao tác trên ứng dụng DEFI đó, bạn cũng sẽ bị mất hết.
(kể cả bạn sử dụng ứng dụng DEFI đó từ 1 năm trước, nhưng hôm nay bạn vừa nạp thêm 1000 USDT, thì chúng cũng có thể lấy của bạn, miễn là bạn ĐÃ TỪNG nhấn vào nút approval)
Kẻ lừa đảo chỉ có thể làm như trên nếu đã “Chuẩn bị sẵn” trong code trước khi deploy contract. Nên người có chuyên môn đọc code là biết.
Vậy phòng tránh thì làm cách nào:
– Chỉ thực hiện các giao dịch trên các ứng dụng DEFI đã được audit
– Tham khảo ý kiến các chuyên gia để đánh giá lại 1 lần nữa code của smartcontract.
– Đối với những dự án đã nhỡ ấn approve linh tinh rồi, thì có 2 cách để phòng tránh:
+Chuyển hết sang 1 ví khác
+Rà soát lại các token xem mình đã approve cho thằng nào, thì mau chóng remove allowance đó đi(bằng cách call lại 1 lần nữa function approve với giá trị =0 hoặc sử dụng các ứng dụng như Revoke.cash, approved.zone để kiểm tra và Revoke đi)
—–
—–
Đối với DEV code smartcontract (không phải dev code solidity thì bỏ qua nhé):
– Các smartcontract solidity có một lỗ hổng phổ biến, đã được ghi trong sách giáo khoa, nhưng rất ít dev Việt Nam để ý(ngay cả trên thế giới) và rất nhiều project đã bị hack sạch tiền.
Kiểu tấn công này là: Re-entrancy attack. Dựa vào nguyên tắc của solidity là gọi đến hàm fallback mỗi khi smartcontract được gọi đến function send,transfer,call, và/hoặc các function chưa được định nghĩa.
==> Hacker có thể tạo ra 1 contract, sử dụng function fallback trong contract đó để call đến các function của contract có lỗ hổng của bạn==> tạo thành vòng lặp vô hạn, rút hết tiền của smartcontract (hoặc rút nhiều tiền cho đến khi hết gas).
Vậy phòng tránh thì làm cách nào:
– Đọc kỹ “sách giáo khoa”
– Sử dụng modifier “lock” để tránh bị gọi nhiều lần đối với các function nhạy cảm. (sử dụng 1 flag để lock và unlock trước và sau khi call function).
– Thực hiện mọi sự thay đổi state của contract trước khi call ra bên ngoài.
– Thực hiện điều trên với cả các function call đến các function internal mà function đó có call ra bên ngoài.
– Test thật kỹ trước khi publish.
—-
Lâu lâu không mình post bài về blockchain, nhưng thấy dạo này kiểu lừa đảo trên lại nở rộ. Mọi người lưu ý để tránh mất tiền nhé.
(Mình sẽ cân nhắc làm 1 ví như metamask, nhưng có thêm tính năng tự động cảnh báo).
Nguồn: Nguyễn Việt Dinh