Cách sử dụng và kiểm tra On-chain Data trong Crypto Market
Trong thị trường tài chính, khi nói đến đầu tư thì sẽ không thể thiếu đoạn “phân tích”, dù bạn có phân tích cơ bản, phân tích giá trị, phân tích kỹ thuật, phân tích số liệu, phân gì thì cũng phải có một cái dữ liệu nào đó để base on với mục đích dự đoán được hướng đi của giá hay nói cách khác là đánh giá khả năng tăng trưởng & tiềm năng của sản phẩm đầu tư.
Với những thị trường mang tính chất truyền thống như bất động sản, thị trường hàng hóa, thì rất khó để thu thập được dữ liệu chuẩn đồng bộ để phân tích được chính xác. Thường đối với mảng này, chỉ có thu thập dữ liệu qua 1 bên trang truyền thông nào đó hoặc có “quan hệ rộng” để biết được dữ liệu nào đó, chứ không thể có được dữ liệu quy mô đồng bộ diện rộng. Cũng vì lý do này, mà giá đất luôn có những giai đoạn bị “thổi giá” vượt xa mức giá trị thật của nó, từ đó sinh ra nạn đầu cơ bds. Và một nhà đầu tư bds chuyên nghiệp ở miền Bắc, thì khi bước chân vào đầu tư bds ở các tỉnh miền tây, thế nào cũng sẽ trở nên luống cuống ít nhiều vì không biết phân tích ntn để chính xác được tình hình khu vực đó.
Và trong thị trường crypto cũng thế, khi một người mới bước chân vào thị trường sẽ không biết làm thế nào để có được dữ liệu chuẩn để phân tích và đánh giá được sản phẩm đầu tư (coin/token).
Các nhóm cộng đồng thì đông nhưng chia đàn xẻ nghé, nhóm thì phân tích cơ bản (Fundamental Analysis) nào là ecosystem, protocol, blockchain platform, smart contract, contract, multi-chain, cross-chain bridge, layer 1 – layer 2 – layer3, coin hoặc native token, governance / utility token, product, decentralized app, total value locked, fully diluted valuation, ….
Nhóm phân tích kỹ thuật (Technical Analysis) với đủ thứ indicators như ichimoku, relative strength index, moving average convergence/divergence, bollinger bands, moving average (simple, hull, exponential, weighted), on balance volume, average directional index, hoặc cao hơn thì dùng price action, volume spread analysis, elliot wave, …
Nhóm kinh tế thì đánh giá tin tức, kinh tế vĩ mô, kinh tế vi mô, lạm phát, tổng cung tiền, nợ công, …
Nhưng nhóm nào cũng sẽ có ưu / nhược điểm riêng, chẳng nhóm nào là hoàn hảo toàn diện. Vậy nên khi tham gia vào thị trường này, chúng ta được lợi thế rất lớn nhờ vào tính năng công khai minh bạch trên blockchain. Mọi dữ liệu đều có thể check được nếu bạn đủ trình !
Để có thể phân tích được on-chain data, bạn cần phải am hiểu bậc trung cấp về thị trường crypto này. Phải hiểu và nắm được quy luật vận hành của thị trường (giá tăng do news/event lớn, giá tăng do sự tập trung dòng tiền, giá tăng do fomo bằng shill news của KOLs, …), nắm được trong sân chơi này chúng ta đang ở vị thế nào (Liquid Providers, Venture Capitals, Entrepreneurs), biết được các thuật ngữ trong thị trường (ICO, IEO, IDO, IGO, Lending, Farming, Defi, MLM, Ponzi, Hyip, Yield Farming, Shitcoin, Fomo, mainet testnet, retroactive, airdrop, rug, tokenomics, …) để có thể hiểu được một bức tranh lớn, từ đó dùng on-chain data để nhận biết cách cá voi đang hoạt động mang lại ý nghĩa gì.
(Crypto Mind Map – nguồn ảnh: be in crypto)
( Vị thế – nguồn ảnh: sưu tầm)
Sau khi bạn đã hình dung ra được sân chơi crypto này có bao nhiêu nhân vật, vị thế chúng ta là ai, luật chơi như thế nào, cách chơi như thế nào, thì mới có thể nghĩ đến việc làm sao để trở thành người chơi giỏi nhất.
Không quan trọng bạn đúng hay sai, quan trọng là đúng bạn được gì và sai bạn mất gì
– Geogre Soros –
Đây là câu thần chú mình luôn nhẩm trong đầu mỗi khi đi dạo các cộng đồng khác, hay đi vào phân tích thị trường. Điều này sẽ giúp mình trở nên công tâm hơn trong việc lọc ra thông tin để chọn dữ liệu nào nên tiếp nhận, và thông tin nào nên loại bỏ.
Khi đi vào phân tích onchain, các bạn sẽ được tiếp xúc với rất nhiều loại dữ liệu khác nhau và mỗi dữ liệu đều có giá trị tính toán riêng của nó.
(Top 100 Bitcoin Addresses – Nguồn ảnh: Bitinfocharts)
Ví dụ như dữ liệu Bitcoin Rich List sẽ giúp chúng ta nhận biết được ví của LPs/VCs đang nhận thêm hay giảm bớt lượng BTC nắm giữ trong ví, từ đó dự đoán được biến động thị trường bằng việc theo dõi địa chỉ ví liên tục. Thông thường ở một chu kỳ tăng trưởng, ví nắm giữ của các LPs sẽ sụt giảm rất nhiều do lượng BTC được chuyển sang cho các nhà đầu tư khác. Và ngược lại trong thị trường downtrend, ví của LPs sẽ tăng trữ lượng nắm giữ nhiều hơn do các nhà đầu tư bán ra. Nhiệm vụ của Liquidity Provider (LPs) chính xác theo nghĩa đen sẽ là những nhà cái tạo ra sân chơi, thứ họ hướng đến chính là fiat money thu được bằng fees của những nhà đầu tư đang giao dịch. Vì vậy họ sẽ luôn tìm cách tạo ra trend để thu hút dòng tiền vào thị trường nói chung và sân chơi của từng LPs (exchange) nói riêng.
(Trữ lượng BTC khai thác của những thợ đào – nguồn ảnh: CryptoQuant)
Một dữ liệu onchain quan trọng khác là BTC Miners và Miner Pools, những tổ chức khai thác Bitcoin. BTC Miners là những người nắm giữ các miners nodes, họ cũng là tệp người hỗ trợ việc tăng trưởng giá của Bitcoin cũng như có niềm tin to lớn với thị trường nhờ vào yếu tố khai thác trực tiếp BTC để nắm giữ nó. Trong thời điểm thị trường đang diễn biến xấu như hiện tại, mà trữ lượng nắm giữ của Miners đang gia tăng, đó là tín hiệu rất tích cực.
(Dữ liệu Address Supply – nguồn ảnh: Glassnode)
Dữ liệu onchain khác cũng quan trọng và chi tiết hơn đó chính là Address Supply, cho biết chính xác về số liệu thay đổi lưu lượng nắm giữ của từng nhóm ví. Thông thường nhóm LPs nắm giữ >100k BTC, và các nhóm VCs/Entrepreneurs lớn sẽ nắm giữ từ 100 BTC – 100k BTC. Việc họ thay đổi trữ lượng nắm giữ trong ví lạnh, có thể sẽ tạo ra sự biến động trên thị trường. Khi thấy việc thay đổi, hãy kiểm tra xem trữ lượng BTC trên các sàn giao dịch có tăng lên không, hoặc check chi tiết contract của ví để xem lượng BTC đó được di chuyển sang đâu để tìm ra ý nghĩa của sự thay đổi.
(Dữ liệu Exchange – nguồn CryptoQuant)
Dữ liệu trữ lượng BTC trên các sàn giao dịch hay các dữ liệu biến động (In-flow, Out-flow, Net-Flow,..) đều mang lại nhiều giá trị. Trong thời điểm hiện tại khi giá BTC dao động giảm dần, lượng BTC nắm giữ trên các sàn cũng giảm theo, điều này mang lại ý nghĩa tích cực nhiều hơn tiêu cực. Tuy nhiên, cần kiểm chứng xem lượng BTC có di chuyển lên các sàn DEX hay không, hoặc có giảm trữ lượng nắm giữ trong các ví lạnh hay không để có thể đánh giá chính xác nhất.
Dữ liệu on-chain mang lại một góc nhìn siêu thực tế về sự chuyển động trên thị trường, có thể giúp mọi người hiểu được chuyện gì đang diễn ra trong từng thời điểm khác nhau. Tuy nhiên, các dữ liệu đều ít nhiều có sự liên kết chặt chẽ với nhau, vì vậy bạn phải hiểu bố cục toàn thị trường (Centralized Exchange, Decentralized Exchange, Derivatives Exchange, Stable Coin, Fiat-Money, Coin, Token) để có thể đưa ra những phân tích và nhận định chính xác nhất về sự chuyển động.
Không phải chỉ một dữ liệu BTC được chuyển lên sàn nhiều, là điều xấu, nó còn phụ thuộc vào nguồn gốc BTC chuyển lên sàn là từ đâu (các sàn khác chuyển qua, ví lạnh chuyển lên, sàn DEX chuyển qua CEX, sàn phái sinh chuyển lên) và được dùng để làm gì (trao đổi BTC lấy Altcoin, bán BTC ra lấy stable coin – kiểm tra nguồn cung stable coin), kiểm tra vốn hóa thị trường, để có thể đưa ra phán đoán chính xác nhất.
Để có thể kiểm tra và phân tích được dữ liệu on-chain data, có rất nhiều công ty cung cấp dữ liệu, và tất nhiên nó không miễn phí. “Thứ gì mua được bằng tiền, thứ đó rẻ”, vậy nên nếu điều kiện của bạn cho phép, hãy cố gắng tận dụng những on-chain data để bổ sung dữ liệu, từ đó đưa ra phân tích cải thiện tính chính xác lên mức cao nhất cò thể.
À mà không có gì là tuyệt đối trong thị trường đầu tư, thị trường tài chính, các dữ liệu on-chain rất minh bạch và công khai để ai cũng có thể kiểm tra theo dõi, nhưng LPs/VCs cũng hiểu được điều đó và chính họ sẽ tìm cách làm sai lệch dữ liệu (chuyển BTC lên xuống liên tục, bán ra mua vào liên tục, phân token ra nhiều ví nhỏ để nắm giữ, …). Vậy nên, hãy xem tất cả chỉ là dữ liệu kết hợp cho phương pháp bạn đang sử dụng (Technical Analysis / Fundamental Analysis) với mục đích tăng tỉ lệ chính xác lên cao. Đồng thời, giảm thiểu rủi ro xuống mức thấp nhất bằng công cụ Stoploss (đây là thứ tuyệt đối duy nhất bạn có thể chủ động thực hiện).
Hãy trở thành một holder biết cách follow the trend, follow the wolf. Đừng trở thành holder kỳ vọng, hold lâu dài trong sự hi vọng quá lâu khi mà xung quanh những người khác liên tục tạo ra lợi nhuận mỗi ngày.