Đoàn Chính Nghiêm

Ở đây bạn và tôi có thể gặp nhau về sở thích, cách sống và tư duy

Có kiến thức thì đánh bạc vẫn là đầu tư

Có kiến thức thì đánh bạc vẫn là đầu tư. Thiếu kiến thức, đầu tư vẫn như đánh bạc.

Ông Vương là một doanh nhân thành đạt ở Mỹ. Ông từng nói với cậu con trai Tiểu Vương của mình rằng đợi đến khi cậu được 23 tuổi, ông sẽ giao lại nghiệp vụ tài chính của công ty cho cậu. Nào ngờ, đúng ngày sinh nhật 23 tuổi của con trai, lão Vương lại dẫn cậu đến sὸng bạc…

Tiểu Vương trước giờ chưa từng đặt chân vào sὸng bạc. Ông Vương đưa cho cậu 2000 đô-la, truyền cho cậu hiểu rõ mánh khóe và thủ đoạn trên chiếu bài. Sau đó, ông dặn cậu dù thế nào cũng không được để thua sạch hết tiền.
Tiểu Vương gật đầu nhận lời. Lão Vương vẫn chưa thể yên tâm, dặn con trai nhất định phải giữ lại 500 đô-la. Tiểu Vương nghĩ thầm trong bụng, bố nói còn lại bao nhiêu thì sẽ còn lại bấy nhiêu, chuyện này nào có khó gì. Tuy nhiên cậu lại không ngờ được rằng máu cờ bạc rất mau chóng đã ngấm vào máu mình. Cậu thua đến tối tăm mặt mũi, không còn lại xu dính τύi, từ sớm đã quên sạch lời dặn của cha.

Thì ra, sự lo lắng của ông Vương quả thực không thừa. Ra khỏi sὸng bạc, Tiểu Vương vô cùng chán nản. Anh vốn tưởng rằng hai ván sau cùng có thể kiếm lại được cả vốn lẫn lời bởi lúc đó lá bài trên tay đang rất tốt. Nào ngờ Tiểu Vương thua lại càng thảm hơn.

Ông Vương nói: “Con vẫn còn phải đi vào sὸng bài tiếp nữa. Nhưng con đã thua sạch hết tiền vốn, ta không thể cho con thêm đồng nào nữa cả. Chúng ta có giao ước trước, con cần phải tự mình kiếm lấy tiền”.

Không lâu sau, Tiểu Vương tận dụng thời gian một tháng đi làm nhân viên thời vụ kiếm được 700 đô-la. Một lần nữa, anh lại đi vào sὸng bạc. Lần này, anh tự đặt ra quy định cho mình, chỉ được phép thua một nửa số tiền. Khi thua đến nửa số tiền, anh nhất định sẽ rời khỏi canh bạc. Nhưng đến khi thua đến mức giới hạn mà mình đặt ra, có một ma lực vô hình khiến hai chân anh cứng đơ ở đó không cử động được. Tiểu Vương đã phá vỡ kế hoạch của mình. Dù day dứt trong tâm, sau cùng anh vẫn đặt hết toàn bộ số tiền lên trên canh bạc. Lần này anh lại thua sạch.
Người cha đứng ở bên cạnh nhìn anh không nói lời nào. Khi đi ra khỏi sὸng bạc, Tiểu Vương nói với cha rằng: “Con không muốn bước chân vào sὸng bạc nữa. Con chỉ có thể là một kẻ thất bại. Hơn nữa, tính cách của cοɴ cũng là đến khi thua sạch hết đồng xu cuối cùng mới chịu dừng lại”.

Người cha nói: “Không, con vẫn phải đi vào sὸng bạc tiếp nữa, bởi đó là nơi trận đấu diễn ra kịch liệt nhất, vô tình nhất, tàn khốc nhất trên thế giới này. Đời người cũng giống như canh bạc, sao con lại không bước vào?”.
Tiểu Vương đành phải đi làm thuê ngắn hạn. Khi anh bước chân vào sὸng bạc lần nữa đã là chuyện của nửa năm sau. Lần này, vận khí của anh vẫn không được tốt, lại là một màn thua cuộc như thường lệ. Nhưng anh đã điềm tĩnh hơn, chín chắn hơn rất nhiều. Khi tiền thua hết một nửa, anh dứt khoát rời khỏi sὸng bạc. Thực chất tuy vẫn thua nhưng trong lòng anh lại có một loại cảm giác chiến thắng. Lần này anh đã chiến thắng được bản thân mình. Anh đã không để mình phải thua đến đồng xu cuối cùng.

Lão Vương nhìn ra được niềm vui sướng của con trai, nói: “Con cho rằng đi vào sὸng bạc là muốn chiến thắng ai đây! Con trước hết cần phải chiến thắng bản thân mình! Kiểm soát được bản thân mình, con mới có thể trở thành người thắng cuộc thật sự“.

Từ đây, mỗi lần đi vào sὸng bạc, Tiểu Vương đều đặt ra một mức giới hạn cho riêng mình: Khi thua mất một phần mười số tiền, anh nhất định sẽ rời khỏi đó. Lâu dần, Tiểu Vương quen thuộc với sὸng bài và đã bắt đầu chiến thắng. Lần đầu tiên, anh không chỉ giữ được tiền vốn, hơn nữa còn thắng được mấy trăm đô-la.

Người cha đứng bên cạnh nhắc nhở anh, bây giờ đã đến lúc phải rời khỏi bàn đánh bạc rồi. Nhưng ở vào lúc gió thuận buồm xuôi như vậy, Tiểu Vương nào chịu bỏ cuộc? Quả nhiên anh lại thắng được thêm 15% số tiền. Tiểu Vương mừng rỡ khôn cùng, trước mắt đã sắp thắng được con số gấp đôi. Đây là cảnh trước nay anh chưa từng tưởng tượng ra, trong lòng hứng khởi không thôi.

Nào ngờ, chính ngay lúc này, tình thế đã chuyển biến bất ngờ, có mấy đối thủ đã gia tăng tiền cược. Chỉ vỏn vẹn hai ván, anh đã thua sạch. Tiểu Vương giật mình, khắp người đổ mồ hôi hột. Lúc này anh mới nhớ đến lời khuyên can của ông Vương. Nếu như lúc đó có thể rời khỏi sὸng, anh đã là một người chiến thắng. Đáng tiếc, ngay trước ngưỡng cửa chiến thắng, lại một lần nữa Tiểu Vương phải làm người thua cuộc.

Một năm sau, lão Vương lại đến sὸng bạc xem phong cách đánh bạc của con trai. Tiểu Vương của lúc này đã giống như một tay già đời, thắng thua đều dừng lại ở mức khoảng 10%, không kể là thua mất 10%, hay là thắng được 10%, anh đều sẽ rời khỏi sὸng. Ngay cả lúc đắc ý nhất, anh cũng sẽ buông tay, dứt khoát rời đi. Lão Vương cảm động không thôi. Ông biết được rằng trên đời này người có thể rút lui ngay trong lúc chiến thắng mới là người chiến thắng thật sự. Những người như vậy, thiên hạ ít lại càng ít. Còn con trai của ông đã làm được điều đó.

Lão Vương cuối cùng quyết định bàn giao khối tài sản mấy chục tỷ của nhà mình cho Tiểu Vương đảm trách. Tiểu Vương vô cùng kinh ngạc, bởi anh vẫn còn chưa hiểu chút gì về nghiệp vụ của công ty. Lão Vương vẻ mặt ung dung bình thản nói: “Nghiệp vụ là chuyện nhỏ, biết bao nhiêu người thất bại không phải là bởi họ không hiểu nghiệp vụ, mà là không khống chế được cảm xúc bản thân, rồi phóng túng dục vọng không ngừng. Người ta không phải không biết cách nắm giữ tài sản mà là không kiểm soát nổi chính mình. Điều này, con đã học được rồi”.

Quả đúng vậy, đối thủ khó chiến thắng nhất là chính bản thân mình. Kiểm soát tâm trạng, khắc chế cảm xúc tham lam, sợ hãi, tuyệt vọng, hối hận, tiền trong túi mình thì quyền quyết định của mình chẳng tin ai hãy tin vào kiến thức và nhận định… dường như là một quan ải bất tận của đời người. Người có thể thành công nhất định phải học được kiềm chế bản thân. Còn chỉ vì cái lợi mà mê mờ, thì tiền bạc có bao nhiêu rồi cũng trôi hết theo dục vọng và lòng tham vô tận. Khi thất bại những con bạc xu hướng hay đổ tại số, mệnh, người này người kia mà không bao giờ nhận trách nhiệm về mình ….

Có kiến thức thì ĐÁNH BẠC là ĐẦU TƯ.
Thiếu kiến thức ĐẦU TƯ như ĐÁNH BẠC .
ĐẦU TƯ cái đầu trước khi làm giàu TÚI TIỀN .

Trong bất kỳ lĩnh vực kinh doanh, đầu tư gì mới thứ bạn phải trải qua bài học đầu tiên đó là THẤT BẠI nếu bạn không học kiến thức đúng, tư duy đúng và kiểm soát lòng tham…. Thì khi rủi ro xảy ra bạn phải chấp nhận vì đó là những bài học quý giá đầu tiên trong kinh doanh và đầu tư.

CBDC (Central Bank Digital Currency) Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung Ương

CBDC dưới góc nhìn của dân dev.
—
Nếu CBDC được đưa vào sử dụng, thì nên chọn 1 blockchain có đủ các tiêu chí sau:
  • Blockchain public
  • Số lượng node cần > 200
  • Phí giao dịch nên đủ nhỏ(<0.1USD)
  • Thời gian giao dịch đủ nhanh (<20s)
  • Transaction per second: >50.000 TPS
(ETH 2.0 có lẽ sẽ phù hợp)
Nếu triển khai dạng token thì CBDC có thể làm gì (Khả thi về mặt kỹ thuật)
  • Khóa/mở khóa tài khoản nghi vấn của tội phạm
  • Có thể yêu cầu KYC (sử dụng whitelist trong contract)
  • Mặc định thu thuế theo tỷ lệ % trên mỗi giao dịch bằng smartcontract
  • Có thể áp dụng các mức thuế khác nhau đối với các loại tài khoản khác nhau
  • Có thể phát hành thêm hoặc hủy bớt theo nhu cầu, bất cứ lúc nào.
  • Có thể sử dụng cơ chế phi tập trung, hoặc phân cấp trong việc quản trị CBDC . Ví dụ như hội đồng 12 ví, đủ 10/12 đồng ý thì mới được in thêm, hoặc hủy, diễn ra hoàn toàn trên smartcontract.
Lợi ích của CBDC :
  • Tránh thất thu thuế
  • Minh bạch các khoản thu và chi
  • Chuyển tiền xuyên quốc gia tiện lợi, nhanh, rẻ
  • Tăng cường lượng ngoại hối
  • Có thể quản trị nguồn tiền, lượng tiền chặt chẽ hơn theo cơ chế hội đồng bỏ phiếu cho các quyết định quan trọng.
  • Chuyển giao quyền lực đơn giản hơn chỉ bằng cách sử dụng smartcontract
  • Trader, holder có thể cashout coin ra tiền pháp định(CBDC) ngay tập tức, tiện dụng thông qua swap trên các sàn DEX
  • Abc, xyz, mình dốt kinh tế, mời các bạn bổ sung.
  • Nguồn: Diễn đàn phổ cập Blockchain

Tổng quan về giao thức đồng thuận

Ở phần trước, mình đã viết về khái niệm phi tập trung.
Nhắc lại 1 chút, bitcoin hiện có 10.000 máy tính đang chạy node. Chủ nhân của các node đó có toàn quyền sửa, xóa dữ liệu, sửa đổi logic…. trên node của họ.

Vậy làm sao để các máy tính này hợp tác với nhau để tạo ra được 1 mạng lưới lưu trữ tài sản có giá trị 600 tỷ đô, mà vẫn chạy ổn định hơn 10 năm nay


Đó chính là nhờ giao thức đồng thuận. Đó là 1 tập hợp các quy tắc, phương pháp để các máy tính trong mạng lưới cần tuân theo, để từ đó đạt được sự đồng thuận trên toàn mạng lưới.
Các node không tuân theo sẽ tự bị đào thải nếu dữ liệu nó gửi đến node khác không hợp lệ.
Trong thế giới blockchain, có rất nhiều các giao thức đồng thuận khác nhau đã được đưa vào sử dụng. Các giao thức phổ biến có thể kể tên:
  • Proof of Work: Bitcoin, Ethereum, Litecoin,DogeCoin,Monero
  • Proof of Stake/Delegate Proof of Stake : Ethereum v2, Cardano, KardiaChain, Solana,NaNo
  • Proof of Authority: VeChain
  • XRP có giao thức đồng thuận riêng, gọi tên là XRP
  • Stellar cũng có giao thức đồng thuận riêng, gọi là SCP
  • Proof of space: Chia network
  • Byzantine Fault Tolerance: Đang ngày càng phổ biến và BFT thường được kết hợp với các giao thức đồng thuận khác, nhất là PoS, DPoS.
Mỗi giao thức đồng thuận giống như luật pháp và hiến pháp của 1 đất nước. Mỗi đất nước có 1 bộ luật riêng, có nhiều nước có luật gần gần giống nhau, có sửa đổi đi 1 chút.
Blockchain cũng vậy. Mỗi cái tên kể trên đại diện cho 1 kiểu mindset trong việc xây dựng một bộ luật. Khi áp dụng vào mỗi dự án thì sẽ có những chỉnh sửa, biến thể cho phù hợp và tối ưu. Hoặc kết hợp giữa các loại khác nhau.
Các giao thức đồng thuận đều có mục đích chung:
  • Toàn mạng lưới thống nhất về việc xác nhận các giao dịch và block. Nếu mạng lưới không thống nhất được thì sự đồng thuận sẽ thất bại, gọi là consensus failure.
  • Hạn chế tối đa việc thống trị của 1 cá nhân, tổ chức (Điều này cũng đặc biệt quan trọng, chính là thể hiện tính phi tập trung cao hay thấp của 1 blockchain).
Làm sao để hạn chế việc thống trị?
Cách 1: Thi đua và cạnh tranh.
Thông thường các giao thức sẽ sử dụng tư tưởng như sau:
  1. Để có thể xác nhận các giao dịch, thì mọi người cần thi đua với nhau
  2. Càng nhiều người thi đua nhau thì càng khó để thống trị, vì càng cần nguồn lực lớn để lấn át phần còn lại.
⇒ Sử dụng phần thưởng để khuyến khích càng nhiều người tham gia càng tốt. Mọi thứ đều cần được dẫn dắt bởi lợi ích.
Đó chính là nguyên tắc chung của phần lớn các giao thức, còn điểm khác nằm ở việc “cạnh tranh cái gì“.

Với PoW là đua nhau làm việc (tính toán),
Với PoS/DPoS là đua nhau về vốn, cổ phần
Với Proof of Space là đua nhau về không gian ổ cứng.
BFT nguyên bản: Bản chất là đua nhau về sở hữu số lượng các validator.

Cách 2: Không có thi đua và cạnh tranh,không có phần thưởng, cố gắng phân bổ quyền lực càng đều càng tốt.

Một số giao thức đồng thuận khác như SCP của Stellar không sử dụng phần thưởng để thúc đẩy, mà khuyến khích tất cả mọi người tham gia vào việc xác nhận giao dịch, điều này đỏi hỏi thuật toán phức tạp hơn trong phần tổ chức network.
Mặc dù có một số nhược điểm, nhưng đây cũng là ý tưởng rất tuyệt vời. Mình sẽ có bài phân tích sau.
Nguồn: Diễn đàn phổ cập Blockchain

Phi tập trung (decentralized) trong Blockchain?

Bản chất của phi tập trung và các hiểu lầm phổ biến.
—
Có nhiều bạn không phải dân kỹ thuật đã từng hỏi mình: “Phi tập trung trong blockchain” nghĩa là dữ liệu được lưu trữ ở nhiều nơi, nên sẽ không lo hỏng hóc và không sợ mất dữ liệu đúng không?
Mình đã trả lời là không, các hệ thống blockchain đúng là có đặc điểm đó, nhưng nó không phải sự thể hiện của tính phi tập trung, mà là sự thể hiện của đặc tính phân tán (distributed). (distributed bao hàm decentralized, nhưng không đồng nghĩa)
  • Dữ liệu hệ thống của Symper được lưu trữ trên 30 server, nhưng nó không phải là một hệ thống phi tập trung (Mình, CTO, vẫn có toàn quyền xử lý dữ liệu trên đó)
  • Dữ liệu của Facebook, Google lưu trữ trên nhiều ngàn server, nhưng đó cũng không phải là 1 hệ thống phi tập trung, mà là hệ thống phân tán.Nhân sự quản trị hệ thống của họ vẫn có toàn quyền xử lý dữ liệu.
    Post các bạn đang đọc được lưu trữ thành nhiều bản sao, lưu trữ ở nhiều server của Facebook, nhưng Facebook vẫn có toàn quyền xóa nó.
Vậy phi tập trung nên được hiểu như thế nào?
Phi tập trung được hiểu là “việc ra quyết định (decision making) không tập trung vào 1 cá nhân/tổ chức cụ thể”.
—
Vậy đặc tính phi tập trung ( Decentralized ) được thể hiện ở 2 khía cạnh trong 1 hệ thống blockchain:
1. Việc xác nhận các giao dịch (tạo block)
2. Việc thiết lập, thay đổi giao thức đồng thuận.

Việc xác nhận các giao dịch, giống như nhánh “hành pháp” hoặc “tư pháp” trong các bộ máy nhà nước.

Việc xác nhận các giao dịch, không được tập trung ở 1 người mà được thực hiện bởi nhiều người. Tùy vào mỗi network mà cơ chế phân bổ, lợi ích dẫn dắt sẽ khác nhau. Mình sẽ nói cụ thể trong từng bài viết về từng giao thức đồng thuận.
(Trong PoW là các thợ mỏ, trong PoS, BFT là các validator, trong 1 số giao thức khác thì nó là bất kỳ node nào).

—
Giao thức đồng thuận là gì và tại sao lại cần có nó?

Ví dụ như Bitcoin, có 10.000 máy tính cùng chạy node, giả sử nó thuộc sở hữu của 10.000 người. 10.000 người này có toàn quyền quyết định những gì đang có trên node của họ. Họ hoàn toàn có thể sửa, có thể xóa, có thể thêm bất cứ dữ liệu gì trên node của họ.

Vậy làm sao để 10.000 người đó lại có thể hợp tác với nhau để tạo ra được 1 mạng lưới lưu trữ tài sản có giá trị 600 tỷ đô, mà vẫn chạy ổn định hơn 10 năm nay?

Đó chính là nhờ có giao thức đồng thuận(Giống như luật pháp và hiến pháp). Đó là 1 tập hợp các quy tắc, phương pháp để các máy tính trong mạng lưới cần tuân theo.

Bạn không thích tuân theo sao?
OK, không sao, chúng tôi vẫn theo, và dữ liệu bạn gửi đến không phù hợp nên chúng tôi không nhận.
Vắng mợ chợ vẫn đông. Lượn đi cho nước nó trong.
—
Khi có 3000 người cảm thấy luật pháp này nên thay đổi, và họ đồng loạt thay đổi, thì có 2 trường hợp xảy ra.
– 7000 người còn lại thay đổi theo==> hệ thống nâng cấp/thay đổi thành công
– 7000 người còn lại không muốn thay đổi==>dữ liệu trên 7000 máy còn lại không chấp nhận dữ liệu được gửi từ 3000 người kia ==> tồn tại 2 nhánh khác nhau trong 1 network==> hard fork.

==>Giống như 1 tỉnh không đồng tình với chính phủ, muốn ly khai và thành lập 1 quốc gia riêng vậy.
—
Có 1 sự thật khá buồn cười, đó là khi nêu lên tính phi tập trung của các hệ thống blockchain, người ta ít nhắc đến sự phi tập trung của chính giao thức đồng thuận (nhánh lập pháp) .
Có lẽ họ không nhắc đến vì họ lo sợ,sợ rằng người ta soi sang hệ thống của họ, và thấy rằng nó chả phi tập trung tẹo nào.
Phi tập trung trong việc xác nhận giao dịch chả có ý nghĩa gì khi giao thức đồng thuận vẫn do 1 người(1 tổ chức) toàn quyền quyết định.
100 node chả có nghĩa lý gì khi toàn bộ source code, giao thức đồng thuận vẫn do 1 người nắm quyền quyết định. Giống như 1 vị vua có thể thay đổi luật pháp khi ông ta thích thế. Quan lại thực thi phải tuân theo. Nếu vị vua đó thích, ông ta có thể thay đổi cả lịch sử, đảo ngược cả thời gian.
—-
Anh Phan Đức Trung có nói 1 điều mà lúc đầu nghe mình bật người, nhưng càng nghĩ càng thấy đúng: 1 hệ thống chỉ thực sự phi tập trung khi leader (lãnh tụ) phải “chết” hoặc “mất tích“. Giống như ngài Satoshi Nakamoto.

Có lẽ đó chính là lý do mà Bitcoin vẫn đang là 1 vị vua trong thế giới blockchain.
—-
Để thực sự hiểu được PoW, PoS, BFT, SCP hay bất cứ giao thức đồng thuận nào, chúng ta cần hiểu sâu sắc khái niệm phi tập trung. Đó là điều kiện tiên quyết. Sau bài này, sẽ là loạt bài về các giao thức đồng thuận phổ biến.
Ngoài ra thì có 1 chủ đề khá là thú vị, đó là tính phi tập trung của các dự án Dapps, smartcontract.
Nguồn: Nguyễn Việt Dinh

Có những gã đàn ông đánh mất nhiệt huyết chỉ vì sợ

Một câu chuyện đáng để đọc và ngẫm…

Tính cả tuổi mụ năm nay tớ đã được 38 cái tuổi xuân. Vậy là tớ đã sống được một nửa cυộc đời, đã đi qua cái tuổi thanh xuân, cái tuổi mà nhiều sức lực, nhiều thời gian và năng lượng nhất, ấγ vậy mà chưa làm được cái trò trống gì cho chính đời mình. Nhìn lại thật đáng buồn vì đã lãng phí một nửa cυộc đời một cách vô nghĩa thế.
Trước đây để bao biện cho suốt mấy mươi năm sống mòn đó tớ viện đủ lý do, nào là cha mẹ muốn thế, nào là mọi người ngăn cản, nào là sẽ tiếc ɾẻ lắm vì công việc đang tốt, nào là chế độ, nào là quyền lợi.

Dù biết bao nhiêu lý do tớ chỉ lừa được người khác chứ sao tự lừa được bản thân mình. Sâu thẳm trong lòng tớ, tớ chưa dám làm điều tớ muốn vì một lý do vô cùng đơn giản: Tớ đã dành cả tuổi trẻ của mình chỉ để sợ hãi.

Bước chân ra khởi nghiệp thật nhiều điều lo lắng, thật nhiều điều đáng sợ, thật nhiều điều phải đánh đổi trong đó có khi đánh đổi cả tình cảm gia đình,bạn bè, người yêu, vợ chồng. Và vô vàn những nỗi sợ khác.
Một vài nỗi sợ mà mình đã trải qua và chính những nỗi sợ này đã kìm giữ mình lại một thời gian rất dài trước khi mình dám bước qua đó.

1. Nỗi sợ thứ nhất: Không có kinh nghiệm
Dù tớ là thằng máu me kinh doanh, tập tành buôn bán vài thứ từ hồi còn học sinh, sinh viên. Nhưng dù sao cũng chỉ là nhỏ lẻ, tự phát, kể cả khi ra công tác nhà nước, tớ vẫn chân trong chân ngoài kiếm thêm vài việc.
Nhưng cái thế lúc đó lại khá an toàn, vẫn là làm nhỏ, có lãi thì hay, lỡ bị lỗ còn đồng lương nên cũng không đến nỗi. Vì thế tớ thực chất là thằng chả có nhiều kinh nghiệm kinh doanh.

Cứ mãi trong cái vòng luẩn quẩn không thoát ra được. Sợ không có kinh nghiệm nên không dám làm, mà vì không dám làm nên mãi không có kinh nghiệm. Nếu không dám đột phá cả đời chỉ chạy lòng vòng như con chuột với cái vòng quay.

Và là thằng đã dám làm và sống được tớ bảo đảm rằng kinh nghiệm sẽ có khi bạn dám làm, nghề sẽ chỉ bạn, người sẽ chỉ bạn, những lần làm sai sẽ chỉ bạn.

Vì vậy nỗi sợ thiếu kinh nghiệm không còn đáng sợ nếu bạn xắn tay vào làm đâu. Chỉ cần đừng vội vàng, đừng ham hố, và làm với thái độ luôn học hỏi. Bạn cứ chập chững từng bước như một đứa bé tập đi thôi, rồi một ngày bạn sẽ biết cách bước đi những bước vững vàng.

Thất bại đến nhanh là do bạn không chịu học đi mà chỉ lo học chạy. Giai đoạn cần tồn tại thì bạn lại tìm kiếm kinh nghiệm để phát triển. Chậm mà chắc là cách bạn có được nhiều kinh nghiệm và tốn ít học phí nhất bạn ạ

2. Nỗi sợ thứ hai: Không có vốn
Không có tiền thì làm sao mà kinh doanh, tớ tự hỏi mình biết bao lần mỗi khi chuẩn bị ra quyết định. Và nó là một trong những lý do nặng đô khiến tớ chưa dám hành động. Đi vay nếu thất bại thì đổ nợ, đang an nhàn, chẳng lo lắng gì, tự nhiên vác một cục nợ để mất ăn mất ngủ.

Và sau này khi làm rồi, làm chung với mấy anh lớn hơn, giỏi hơn tớ mới biết đấy là cách mà ta đặt điều kiện cho sự ngu dại của mình. Kinh doanh cần vốn, nhưng vốn không nhất thiết là tiền, và tiền cũng không nhất thiết là tiền to.
Có cả nghìn dạng vốn và hàng nghìn dạng kinh doanh với số vốn tiền tối thiểu. Và nhiều người tớ quen đã làm giàu từ những số tiền ban đầυ chỉ vài trăm nghìn bạn ạ.

– Kiến thức là một dạng vốn
– Kinh nghiệm là một dạng vốn
– Thời gian là một dạng vốn
– Ý tưởng là một dạng vốn
…
Và tiền. Bạn cần bao nhiêu để khởi nghiệp. Có phải cứ thành lập một công ty với số vốn vài trăm triệu thì mới là khởi nghiệp. Bạn có biết Steve Jobs và đồng sự đã chui trong cái gara, bán sạch cả máy tính và những món đồ lặt vặt để mở đầυ cho một Apple hùng mạnh như ngày nay.

Với tớ sau những lần mang cục tiền  to đổ vào những lần kinh doanh và thất bại, tớ hiểu rằng tiền to chưa chắc làm được việc lớn. Chậm và chắc, có dòng tiền đều thì một số vốn cực nhỏ vài ba triệu cũng đến một ngày bạn có một sự nghiệp kha khá. Kiến tha lâu cũng có ngày mỏi cẳng mà.

Vì thế là thằng đã bể nợ và bắt đầυ với số vốn chưa đầy 2 tr. Tớ thề có cái bóng đèn là mình vẫn có thể kiếm tiền và xây dựng một doanh nghiệp với số vốn đó.

Cách thức đi rất quan trọng và nó cũng là một dạng vốn. Nếu vốn ít hãy học cách đi cho phù hợp, liệu cơm mà gắp mắm.

3. Nỗi sợ thứ 3: Nếu thất bại thì sao
Sẽ là thất bại nếu bạn sớm nghĩ tới đιềυ đó, vì bạn tự làm mất tinh thần của mình. Và nếu sợ qυá bạn sẽ không dám hành động luôn. Và với tớ không dám làm gì mới là thất bại.

Những thực tế rất rõ ràng là khi bạn mới ra kinh doanh, bạn sẽ bỡ ngỡ đủ thứ. Từ nguồn hàng không chuẩn, đánh giá sau thị trường, không hiểu khách hàng, không kiếm được địa điểm, chưa có kinh nghiệm tiếp thị, giải quyết hàng tồn… Rồi thua lỗ, rồi vay nợ.

Và đó không phải là vấn đề của riêng bạn, đó là vấn đề của mọi người. Có bận, tớ phải thuê cả cái xe tải 500kg bốc một đống trái cây đi tìm chỗ đổ, đứng nhìn mà nước mắt chỉ chực trào ra, hơn 20tr đang được mang đi đổ bỏ. Ruột đau như cắt, buồn suốt mấy ngày.

Đó là sự thật phũ phàng của khởi nghiệp. Nhưng nếu chỉ vì thế mà bạn không dám làm thì bạn chỉ có lá gan của con chuột nhắt bé tí.

Nhiều người thê thảm hơn tớ, nhưng rồi họ vẫn đứng lên được. Những lúc khốn khổ như thế tớ lại nhìn họ và lại có thêm sức mạnh để đứng lên đi tiếp.
…
Còn ti tỉ tì ti lý do nữa mà bạn sợ bạn ạ. Ai cũng phải sợ, ai cũng sẽ phải thất bại vài lần không tránh được. Nhưng điểm khác nhau giữa một người có được thành quả là họ không để nỗi sợ đánh gục họ.

Nếu bạn còn đang ở tuổi còn cống hiến được, đừng lãng phí nó như cách tớ đã lãng phí vì những nỗi sợ.