Tiền là vật ngang giá chung để trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Tiền được mọi người chấp nhận sử dụng, do Nhà nước phát hành và bảo đảm giá trị bởi các tài sản khác như vàng, kim loại quý, trái phiếu, ngoại tệ. (Wikipedia)
Điều 17. Phát hành tiền giấy, tiền kim loại
1. Ngân hàng Nhà nước là cơ quan duy nhất phát hành tiền giấy, tiền kim loại của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Nhà nước phát hành là phương tiện thanh toán hợp pháp trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
3. Ngân hàng Nhà nước bảo đảm cung ứng đủ số lượng và cơ cấu tiền giấy, tiền kim loại cho nền kinh tế.
4. Tiền giấy, tiền kim loại phát hành vào lưu thông là tài sản “Nợ” đối với nền kinh tế và được cân đối bằng tài sản “Có” của Ngân hàng Nhà nước.
(LUẬT: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam)
1. Tiền pháp định: (Fiat currency)
Tiền đúng theo định nghĩa chung ở trên và cũng là loại tiền mà chúng ta hay nói đến chính là tiền pháp định (Fiat Currency): USD, VND, EUR…
Tiền pháp định tồn tại dưới nhiều dạng thức: giấy, xu, hoặc thậm chí là tiền kỹ thuật số (Trung Quốc phát hành đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số, tuy nhiên thực chất vẫn là Fiat Currency).
2. Tiền ảo: (Virtual currency)
Tiền ảo cũng có chức năng giống tiền, tuy nhiên chỉ được chấp nhận ở thế giới mạng. Thường anh em chơi game sẽ biết loại này. KNB để chơi võ lâm truyền kỳ á, hoặc chơi tiến lên online cũng là dạng tiền ảo này. Có thể được phát hành bởi một tổ chức/ cộng đồng ở dạng số, dùng để mua bán trao đổi các vật dụng trong thế giới số. Tiền này có thể được quy đổi ngang với tiền pháp định hoặc thấp hơn, hoặc cao hơn, tùy vào tổ chức phát hành. Tiền này phát hành vô hạn được tùy thuộc vào máy chủ của tổ chức đó, không cần phải đảm bảo bởi tài sản gì cả.
3. Tiền điện tử: (Digital currency)
Tiền này là tiền trong tài khoản ngân hàng, hoặc ví điện tử như Zalopay…luôn luôn được bảo đảm bởi toàn bộ hoặc một phần tiền pháp định.
Thông tư 23/2019/TT-NHNN hướng dẫn về dịch vụ Trung Gian Thanh Toán, Ngân Hàng Nhà Nước đã quy định nhiều giải pháp khác để bảo vệ quyền lợi của khách hàng sử dụng Ví điện tử như:
Tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử phải mở tài khoản đảm bảo thanh toán và duy trì tổng số dư trên tất cả các tài khoản này không được thấp hơn tổng số dư của tất cả các Ví điện tử của khách hàng tại cùng một thời điểm nhằm đảm bảo đủ khả năng thanh toán cho khách hàng và bảo vệ quyền lợi cho khách hàng.
Đối với ngân hàng thì có vẻ khác hơn chút, số dư tiền mặt trong kho của ngân hàng/ hoặc gửi ở kho của ngân hàng nhà nước không nhất thiết phải bằng tổng số tiền gửi trong tài khoản của tất cả khách hàng mà chỉ phải đảm bảo một tỷ lệ dự trữ bắt buộc.
Mobile-money cũng là digital currency nhé cả nhà, giống tiền trên ví điện tử Zalopay á, chẳng qua là giờ là hình thức tiền trong tài khoản điện thoại. (vì ko phải người dân nào cũng có điện thoại kết nối mạng để xài ví điện tử).
Quyết định 316/QĐ-Ttg của Thủ tướng chính phủ Về việc phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho hàng hóa/ dịch vụ có giá trị nhỏ.
(i) Doanh nghiệp thựchiện thí điểm phải mở tài khoản đảm bảo thanh toán tại Ngân hàng thương mại và số dư trên các tài khoản đảm bảo thanh toán phải được duy trì không thấp hơn so với tổng số dư tất cả các tài khoản Mobile-Money của các khách hàng tại cùng một thời điểm; xây dựng cơ chế xử lý rủi ro về thanh khoản để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng;…
Diem (trước đây là Libra) của Facebook cũng có thể liệt kê vào loại này.
4. Tiền mã hoá: (Crypto currency)
Crypto currency hay được gọi với nghĩa tiền ảo (virtual currency). Cũng có thể đúng cũng có thể sai nhé cả nhà.
Nói đến cái này chắc1001 đêm ko hết. Nhưng cơ bản nhất là vầy nè:
Tiền mã hóa là tiền được tạo ra từ các công nghệ mã hóa, blockchain là công nghệ dùng mã hóa. Ví dụ Bitcoin dùng Sha 256 (Secure Hash Algorithm 256 – được phát triển trên nền tảng của SHA – 2 do Cơ quan An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ (NSA – National Security Agency) tạo ra. (nên đồn là Bitcoin do NSA tạo ra chứ không phải ông Shatoshi Nakamoto nào đó, hoặc Shatoshi không phải là một người mà là một tổ chức nào đó)
Bitcoin không chỉ là tiền mã hóa, nó còn là một giao thức (protocol). Mỗi giao thức sinh ra một đồng tiền mã hóa làm phương tiện.
Giao thức Bitcoin (Crypto currency: bitcoin), giao thức Ethereum (Crypto Currency: ETH), giao thức Cardano (Crypto Currency: ADA). Những đồng tiền của giao thức thì được gọi là coin, các đồng tiền khác phát triển dựa trên giao thức thì được gọi là Token.
Bitcoin được cho là Blockchain 1.0, vì nó không có gì khác ngoài chức năng Public ledger (sổ cái công cộng), tức là chỉ lưu trữ giao dịch.
Ethereum được cho là Blockchain 2.0, vì giao thức Ethereum cho phép tạo ra các đồng tiền mã hóa khác trên nền tảng Ethereum (Token: USDT là một token), và tạo ra các hợp đồng thông minh (Smart contract)
Blockchain gọi là phi tập trung, bởi vì ai (có điều kiện) cũng có thể tham gia vào quá trình xác thực và lưu trữ giao dịch. Đó được gọi là các thợ đào (miner). Để vận hành blockchain Bitcoin, hay Ethereum, phải có nhiều máy tính tham gia, và người chủ của máy tính đó được thưởng (đồng mới tạo ra khi một block mới tạo ra và phí giao dịch trong block đó). Đồng mới tạo ra là do giao thức đã được lập trìn sẵn và không thể thay đổi được vì bộ code này đã phân phối và lưu trữ cho toàn bộ người trong network (trừ các đợt hard folk).
Tiền mã hóa có tạo ra vô hạn được không? Có hoặc không, tùy thuộc vào thuật toán ban đầu người tạo ra Giao thức đó.
Bitcoin giới hạn ở con số 21tr bitcoin, tức là chỉ có 21tr bitcoin được đào ra, 21tr bitcoin trên blockchain. Còn số bitcoin trên sàn Binance của các bạn thì chỉ là một con số do sàn Binance tạo ra, có thể xem cái như Digital Currency hoặc Virtual Currency không chừng. (Cái này đợi dịp khác mình sẽ nói câu chuyện về front-end và back-end của ví điện tử hoặc mấy sàn giao dịch như Binance, Kucoin, Bibox…nhé). Chuyện các bạn giao dịch bitcoin trên các sàn tập trung cũng như là giao dịch các con số với nhau thôi, chả có liên quan gì đến blockchain, ok.
ETH đồng tiền mã hóa có giá trị vốn lớn thứ 2 dùng giao thức Ethereum, đáng tiếc lại không có thông tin về giới hạn của đồng này.
Tether (USDT, EURT…), USDT là đồng tiền mã hóa có vốn hóa thứ 3 thế giới, phổ biến nhất là sinh ra từ giao thức Ethereum (ERC-20), hoặc gần đây là TRON…, đồng này thường được neo giá ở mức 1 USDT = 1 USD. USDT là con lai giữa Digital Currency và Crypto Currency. Nó được sinh ra từ các giao thức ví dụ như Ethereum (Crypto Currency), nhưng nó được tổ chức phát hành (Tether Limited) bảo chứng bằng quỹ USD của họ (Digital Currency). Tuy nhiên có chúa mới biết họ bảo chứng theo tỷ lệ 1 USDT:1 USD giống tài khoản đảm bảo của ví điện tử hay lại là một tỷ lệ dữ trữ bắt buộc của ngân hàng. USDT có thể in còn nhanh và rẻ hơn FED in USD.
Vậy nhé, Cryto currency chưa hẳn là tiền ảo nhé. Đãi vàng trong cát nào. Đụng tới tiền là hoa mắt cả lên^^.