Tự nhiên thích sự đa dạng
Tự nhiên nói chung hay mã gene homo sapien nói riêng, rất thích sự đa dạng và phong phú
Thế giới thì bất định, khó đoán, mỗi bộ gene là 1 chiến lược sinh tồn. Nhưng biến thể về các loại môi trường (sa mạc, rừng rậm, cao nguyên, các loại khí hậu) thì quá đa dạng nên gần như không có định nghĩa đúng như thế nào mới là dạng sống hoàn hảo. Thế nên mẹ tự nhiên không chơi chiến lược cố gắng tạo nên dạng sống hoàn hảo (cho mọi môi trường), mà mẹ tự nhiên sử dụng chiến lược đa dạng hóa các biến thể của một đoạn Dna, và sau đó gạn lọc. Mẹ tự nhiên không phải lúc nào cũng yên ả, đẹp, hào phóng, mà còn rất hung hãn trong việc tàn phá và thay thế, chọn lọc và cải tổ (taleb). Nói chung mẹ tự nhiên chơi game với tư duy Via Negativa (tạm dịch là đường lối phủ định). Đây là kiểu tư duy xác định tính chất của một thứ bằng cách loại bỏ những thứ trái ngược. Ví dụ như không ai định nghĩa được Chúa nhưng có thể định nghĩa những thứ không phải Chúa và loại bỏ nó để có được định nghĩa về Chúa. Cũng như không ai được định nghĩa được con đường để thành công, nhưng chúng ta có thể định nghĩa và nhận biết được con đường thất bại để tránh nó. Đừng nghĩ như thế nào mới là tốt, chỉ cần xác định cái xấu và loại bỏ nó. Chưa cần thành công, chỉ cần đừng thất bại (copy lại 1 ý bài Fortis Fortuna)
Thế nên, nếu bạn thấy chất lượng cuộc sống của mình giảm (sức khỏe, tài chính, việc tiếp cận với các cơ hội), con cái mình đang thua kém dần và gần như không có cơ hội cạnh tranh – thời này thì đơn giản nhất là có miếng đất cái nhà – mà phải đi làm thuê làm mướn với đồng lương chết đói, và bạn thấy khổ vkl, khổ về tinh thần, vật chất; thì đây cũng là chuyện bình thường trong tự nhiên. Vì việc khổ là một biểu hiện của tính gạn lọc, những cá thể yếu kém thì sẽ không được ban cho resource để vươn lên. Viết tới đây thì thấy có 1 ngụ ngôn trong kinh thánh khá là chuẩn cho ý này.
Trích:
Đoạn Mátthêu 25:14-30 kể về một ông chủ sắp đi xa nhà. Trước khi đi, ông liền giao cho ba người đầy tớ trông coi một số lượng tài sản của mình. Người thứ nhất thì nhận được năm yến (còn gọi là 5 talent), người thứ hai thì hai yến, người thứ ba thì một yến, tùy theo khả năng của họ. Một thời gian sau, ông chủ quay về nhà và gọi những đầy tớ này đến để tính toán sổ sách. Hai người đầy tớ đầu tiên giải trình rằng với những yến bạc được giao, họ đã làm việc và sinh lời gấp đôi cho ông chủ. Do đó, họ được ông chủ khen thưởng rằng: “Khá lắm! hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!” Tuy nhiên, trong khoảng thời gian đó, người đầy tớ thứ ba lại đem yến mà mình nhận được chôn dưới đất rồi giải trình rằng: “Thưa ông chủ, tôi biết ông là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Vì thế, tôi đâm sợ, mới đem chôn giấu yến bạc của ông dưới đất. Của ông đây, ông cầm lấy!”. Ông chủ nổi cơn thịnh nộ với hắn: “Hỡi đầy tớ tồi tệ và biếng nhác! Anh đã biết tôi gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi, thì đáng lý anh phải gởi số bạc của tôi vào ngân hàng, để khi tôi đến, tôi thu được cả vốn lẫn lời chứ! Vậy các ngươi hãy lấy yến bạc khỏi tay nó mà đưa cho người đã có mười yến. Vì phàm ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi. Còn tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài: ở đó, sẽ phải khóc lóc nghiến răng.”
Hết trích
Bạn – đại diện cho mã gene của tổ tiên bạn – không còn phù hợp hoặc rớt vào nhóm hoạt động tệ hại (hay ít phù hợp nhất), nên bạn chỉ được tiếp cận với những tài nguyên (cơ hội, tài chính, sức khỏe, bạn tình,…) cùi nhất, giới hạn nhất. Và khi bạn đã được “cho” quá ít, mà còn lười biếng, pussy thì mẹ tự nhiên (god) sẽ chán bạn mà không ngần ngại “quăng bạn ra chỗ tối tăm bên ngoài đó, ở đó, sẽ phải khóc lóc nghiến răng”
Dù bạn muốn hay không, dù các nhà tư tưởng có nằm mơ mộng mà vẽ ra các utopia (thiên đường mộng tưởng), dù truyền thông có chia sẻ những thông điệp nên thơ người yêu người như thế nào, thì quá trình gạn lọc và loại thải cá thể yếu kém, không phù hợp vẫn đang diễn ra trong xã hội của chúng ta.
Chỉ khác cái là thời này quá trình gạn lọc nhẹ nhàng và ít đau khổ VÀ KHÓ NHẬN RA HƠN.
Thời xưa thì yếu kém cái là outgame trong tích tắc. Bạn sinh ra mà không có một hệ miễn dịch mạnh, không chống chọi nổi với bện tật, out game. Bạn sống trong cộng đồng nhỏ, nhưng xạo ke, lười biếng, ham ăn lười làm, nói nhiều hơn làm, cộng đồng đánh giá bạn không có thực lực (cốt lõi), không ai muốn con mình mate với bạn, thế là bạn forever alone, mã gene của bạn out game. Thời chiến tranh, thời loạn, hay những thời cần sức mạnh thể lực mà bạn soyboy yêu nhân loại, make love not war, đối thủ đấm cái vỡ đầu, out game. Bạn không out game liền thì cũng out game trong đau khổ khi bị đói ăn, bị làm nô lệ, hành hạ bạo lực trong thể xác lẫn tinh thần. Nói về nô lệ, thì mỗi triều đại rực rỡ đều được xây dựng bởi bao xương máu của tầng lớp dưới bị bóc lột và hành hạ.
Thời này thì yếu kém cũng out game, nhưng nhẹ nhàng hơn. Sinh ra không có hệ miễn dịch yếu, thì có bệnh viện, hệ thống y tế cứu bạn lại, cơ mà cơ thể sẽ yếu đuối hơn người thường, cuộc sống sẽ dặt dẹo hơn. Tính cộng đồng giảm, bạn có xạo ke, thì bạn đi nơi khác, làm con người mới, rũ bùn đứng lên sáng lóa, vẫn có thể làm con người khác. Cũng nhờ sự văn minh hiện đại mà yếu tố bạo lực được kiểm soát, cơ mà kiểm soát hơi quá. Bạo lực nó là phần bản năng, có tốt có xấu, tùy bạn dùng (bàn sâu hơn ở dưới).
Thời nay bạn có là loser ở tầng dưới thì bạn cũng có thể hưởng lạc. Cơ mà loại lạc thú rẻ tiền mà đẩy bạn sâu hơn xuống dưới đáy. Cảm ơn sự phát triển khoa học công nghệ mà bây giờ nhân loại có thể tiếp cận thực phẩm công nghiệp, đồ đường, phim heo, rượu bia và những trải nghiệm sung sướng ảo (video game, mạng xã hội) với giá khá rẻ và đôi lúc là free. Bây giờ làm lao động phổ thông thì tối về cũng mua được vài lon bia để chill rồi mở phim heo với cả dàn mỹ nữ để phê, cơ mà cái giá (tiềm ẩn) phải trả là khá lớn. Thường là phê mấy cái đó thì não nó sẽ trap bạn ở tầng đó, à, đôi khi là tệ hơn – chúng ta hoặc là thoái hóa hoặc là tiến hóa, chứ khó mà ở mãi một trạng thái được. Bạn phát triển, bạn mở được skill ẩn, có hi vọng thoát nô lệ, bạn thoái hóa thì lại “đường về nô lệ” không lối thoát (xui hơn thì lock luôn skill đang có – hay nói đơn giản là ngu đi) , tới đó thì lại chửi xã hội, chế độ, gia đình các kiểu. Stop being a fucking pussy, man. Lúc phê mấy cái đó, ai phê cho?
Thêm cái là sự thoái hóa này khó mà nhận ra (vì không gây kết quả tiêu cực liền) nếu bạn không làm những công việc đòi hỏi deep work hay peak performance. Performance có thể hiệu là sự thể hiện – biểu hiện trong trí tuệ hay thể chất.
Nói sâu hơn tí về điểm này. Phần lớn công việc của số đông hiện nay không đòi deep wok (làm việc với sự tập trung cao độ và khả năng tỉnh táo cao) mà là những công việc mang tính shallow (nông) không cần performance đỉnh. Muốn hiểu thế nào là làm những công việc đòi hỏi peak performance (phong độ đỉnh cao) thì hỏi tụi chơi mấy môn thể thao cạnh tranh (đấu võ đài, thi cờ, đi deal giao dịch, hay CEO phải ra những quyết định mang tính cải tổ hệ thống) – chơi mấy môn đó mà người không tỉnh thì dễ out game, bật bãi.
Với nhiều đứa có thức khuya thì biểu hiện cũng không biểu hiện ra liền, có nghiện game hay porn thì vẫn tới lớp ngồi ngáp được, hôm trước có nhậu be bét thì lên công ty cũng ngồi giả bộ gõ gõ đang làm việc được. Rồi bô bô nói rằng tao khỏe, tao vẫn tỉnh. Tóm lại, nhiều đứa chẳng phải thể hiện khả năng thật – perform (nếu nó thực sự có khả năng, nhiều đứa chả có skill gì đâu), nên bọn nó chẳng cần phong độ, tỉnh táo làm gì. Tới lúc cần perform mà fail thì lại đổ tại số – tại xui, cả đời nó đã cố gắng làm gì ra hồn đâu nạ.
Bạn cứ rớt tới một điểm nào đó mà bạn khác giới nhìn bạn thấy gớm, không muốn lại gần chứ đừng nói chi sex. Điểm này mấy bạn gái sẽ hiểu rõ. Thằng đó nhìn ghê quá, mắt – mặt lờ đờ. Thôi người nó hôi lắm (do bia rượu thuốc lá). Thằng đó sao sao, nhìn biến thái. Thôi, thằng đó pussy pede lắm, mới nói 3 4 câu đã thấy chán. Mấy đứa trai bị chê nhiều quá, trầm cảm (haha, đùa thôi, trầm cảm mẹ gì, yếu đuối mong manh lại đổ rằng mình bị vấn đề tâm lý, trầm cảm, trong khi đó tối nào cũng quay tay, thể dục thì ko tập, ngày game mấy tiếng) buồn quá lại lao vào cycle hưởng lạc thú rẻ tiền, đời lại toang dần đều. Và rồi, mã gene, mà ông bà tổ tiên bạn đã cố gắng đấu tranh sinh tồn với thế giới khắc nghiệt này, dừng ở thế hệ của bạn, damn, it’s not fun. Đó, quá trình thoái hóa đó, cơ mà vẫn hưởng lạc được, cảm ơn sự hiện đại và khoa học công nghệ đi mấy đứa.
Tiến hóa là một quá trình gạn lọc vĩ đại (via negativa)
Và, đời là dòng sông, không bơi sẽ chìm.
Kết bài bằng một câu trong kinh thánh vậy
“Ai đã có thì được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng sẽ bị lấy mất” (Mt 13,12)
Off nhẹ về bạo lực: Bạo lực có thể hiểu một cách vi tế là biểu hiện của tính nam – năng lượng dám đứng lên tranh đấu, chấn chỉnh lại trật tự. Thời này thì bạo lực là bad move (nước đi tệ) vì cái giá phải trả cho bạo lực là lớn (pháp luật trừng trị). Bạo lực nó là một program khá hay, cơ mà ý về bài này quá lớn, nên sẽ viết một bài riêng luận về bạo lực.
Update thêm chút ý về cạnh tranh cho bài này:
Tản mạn về cạnh tranh
Thứ gì cũng có nhiều mặt và đa chiều. Đúng sai đôi khi là do nhận thức hạn hẹp của con người qui định.
Gạn lọc có thể khắc nghiệt, tàn nhẫn với những tầng lớp dưới bị loại bỏ nhưng lại đem lại nhiều quyền lợi cho tầng lớp trên hay nhìn xa hơn là giống loài đó.
Tất cả những sự tiến bộ mà chúng ta thụ hưởng ngày hôm nay từ ưu thế gene, công nghệ khoa học, tri thức, nghệ thuật đều đến từ quá trình tiến hóa – gạn lọc đầy tàn nhẫn này.
Cạnh tranh, biểu hiện của sự gạn lọc, là một phần tất yếu của cuộc sống. Đừng chán ghét, thù hận nó, mà nên chấp nhận nó là một phần của tự nhiên. Bạn có chán ghét, thù hận thì nó vẫn diễn ra. Bạn không thể một mặt ca thán, than khổ khi có đối thủ cạnh tranh trong khi những thứ bạn được thụ hưởng là kết quả của một sự đấu tranh không ngừng nghỉ, đây là tiêu chuẩn kép nên tránh. Don’t be a pussy, man. Nếu bạn thất bại, mà bật bãi thì cũng là một phần của tự nhiên, là do bạn chưa đủ tốt cho cộng đồng trong game đó.
Bạn không thể control được thế giới, nhưng suy nghĩ nội tâm thì bạn (có thể) làm được.
Có một đối thủ cạnh tranh (công bằng thì càng tốt) đôi khi là một thứ gì đó may mắn. Vì những skill ẩn của bạn có môi trường để thức tỉnh. Đối thủ càng xịn thì skill của mình càng xịn, càng được unlock.
Bạn cứ thử nhớ lần cuối chơi game cạnh tranh với bạn mà có level ngang bạn, cảm giác phê cỡ nào, những sense nào của bạn được kích hoạt. Và rồi cảm giác cô đơn ngỡ ngàng khi bạn không còn đối thủ đồng cấp – một cảm giác khá cô quạnh. Cadic sẽ ra sao nếu không còn Goku?
Chơi ngành nào cũng có cạnh tranh, đấu đá, nên chiến thuật “không khó chịu hay ghét đối thủ” là một chiến thuật hay, tiết kiệm năng lượng cho bạn, giữ được tâm thế thoải mái. Mà khi bạn có tâm thế thoải mái, thì đầu óc lại clear hơn, không bị THAM – SỢ chiếm, thì lại càng dễ win game hơn.
Cạnh tranh và đấu đá là một phần không thể thiếu của tự nhiên, thế nên nếu bạn muốn enjoy the big game (đời) thì nên tập enjoy game cạnh tranh này. Nói thì dễ, nhưng có tâm thế này rất khó, cơ mà cứ luyện tâm thì sẽ được.
Stay chill, enjoy the game, and no harsh feeling for your opponent.