Tính tới thời điểm này De-fi nói riêng và blockchain nói chung đã đi một bước khá dài để chứng tỏ tiềm năng thực sự của nó. Tuy nhiên ngoài việc các đồng coin tăng giá, gọi vốn, scam, rug-pull, … Có một thế giới đằng sau nó vẫn đang ngầm phát triển, ứng dụng thực sự và mô phỏng lại hầu hết những sản phẩm truyền thống mất từ vài năm tới hàng chục năm để hoàn thiện; vậy các sản phẩm đó là gì.
🌈 Series bài viết này gồm nhiều phần, mỗi phần mình sẽ nói về 1 lĩnh vực và các dự án điển hình.
PHẦN 1: BẢO HIỂM PHI TẬP TRUNG – DECENTRALIZE INSURANCE
Bảo hiểm là một trong những sản phẩm lâu đời của thị trường tài chính truyền thống. Với sự phát triển mạnh mẽ của các dự án phi tập trung trên tất cả các nền tảng, số lượng các vụ hack, khai thác lỗ hổng càng ngày càng tăng lên tạo ra một mô hình mới – bảo hiểm phi tập trung.

Trong bài viết này, các dự án chỉ là ví dụ, hãy quan tâm đến việc mô hình thực hiện của nó hoạt động như thế nào để thay thế lĩnh vực bảo hiểm trong truyền thống.

🚨 Cover Protocol: Đây là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực bảo hiểm phi tập trung; mô phỏng lại từ quá trình mua bảo hiểm cho tới quá trình đền bù cho khách hàng; hoạt động hoàn toàn dựa trên smartcontract với 3 loại token:
  • Claim: Người dùng ai nắm được token Claim sẽ được hoàn trả tiền nếu CÓ LỖI XẢY RA; 1 Claim = 1 Dai ~ 1 USDT
  • Noclaim: Người dùng ai nắm token noClaim sẽ được hoàn trả tiền nếu KHÔNG CÓ LỖI XẢY RA.
  • Cover Token: là token dùng để voting, trả thưởng, tạo lập thị trường cho 2 token claim và noclaim hoạt động.

Dự án này mô phỏng quá trình bảo hiểm trong thực tế: Nếu có “tai nạn” xảy ra chúng ta sẽ được đền bù với 1 số tiền tương ứng nhưng nếu không có “tai nạn” nào chúng ta sẽ mất số tiền đó.

Cơ chế này hoạt động xoay quanh 3 Đối tượng chính:
🙍🏻 Insurance seekers – Người mua bảo hiểm: Đối tượng này mua bảo hiểm nhằm bảo vệ tài sản của mình đang được giao dịch trên các sàn, dự án phi tập trung (đã hợp tác với nền tảng bảo hiểm phi tập trung). Việc họ cẩn làm là cần mua số lượng đồng “claim” tương đương với số tiền của mình đang giao dịch, farming trên dự án đó. 

  • Ví dụ: Tèo đang thực hiện staking 10,000 USDT trên dự án A, nhưng Tèo nghe Tí (1 lập trình viên mới vào nghề) cảnh báo rằng dự án A rất nguy hiểm và có bugs. Tèo rất sợ nhưng vẫn muốn staking trên dự án A vì lãi cao. Tèo bỏ thêm 2000$ để mua 10000 token “Claim” của dự án Cover Protocol, thời hạn bảo hiểm là đến cuối năm 2021. Đến cuối năm sẽ có 2 trường hợp xảy ra:

1) Dự án A không có bugs, Tèo mất 2000$ tiền bảo hiểm nhưng nhờ staking, Tèo lãi được 3000$ -> Tổng lãi của Tèo là 1000$

2) Dự án A có bugs và bị hack hết tài sản; dự trên số token Claim Tèo đang sở hữu là 10000, Tèo nhận được sự đền bù là 10000 Dai ~ 10000$, cũng với số lãi (3000$) do Staking được, trừ đi số tiền mua bảo hiểm, Tèo vẫn nhận được 1000$ tổng lãi.
👯 Market Maker – Liquidity Provider: Tạo lập thị trường hay cung cấp thanh khoản: Đối tượng này về cơ bản giống như 1 công ty bảo hiểm, ngân hàng cho vay hoặc các nhà đầu tư cho công ty bảo hiểm. Họ cung cấp 1 lượng tiền thế chấp bằng đồng “stable coin” (DAI) và nhận được về đồng thời 2 loại token claim và noClaim ở trên (giá trị claim + noClaim = 1 Dai ~ 1$). Lượng tiền thế chấp, số lượng đồng claim – noClaim, thơi hạn ở mỗi dự án, nền tảng là khác nhau. Vậy họ kiếm tiền bằng cách nào:
  • Trường hợp 1: Họ tin là dự án đó không có lỗi hoặc không có rủi ro nào xảy ra: họ bán đồng claim và chỉ giữ lại đồng noClaim; đợi đến khi hết hạn thì 1 noClaim = 1$ họ sẽ lãi tương đương với số tiền bán đồng Claim. Ví dụ: Tèo sau khi tìm hiểu dự án và lãi 1000$, thử làm 1 vai trò mới trong dự án. Tèo cung cấp 1000 Dai ~ 1000$ cho bảo hiểm của dự án A và nhận được 1000 token claim và 1000 token noClaim. Sau khi lãi lớn và tin vào khả năng “google lập trình” của mình, Tèo bán toàn bộ 1000 token claim của mình và nhận về 200$. Đến cuối năm, không có bất kì lỗi nào xảy ra, Tèo dùng 1000 token noClaim đổi lấy 1000 Dai. Tổng lãi Tèo nhận được là 200$ khi cung cấp 1000$ ban đầu.
  • Trường hợp 2: Họ tin là dự án đó có lỗi và có lỗi xảy ra: giữ lại đồng claim và bán đồng noClaim. Vi dụ tương tự như trên.
  • Trường hợp 3: Lợi nhuận dựa trên việc bán bảo hiểm: Khi có đồng thời 2 đồng claim và noClaim họ sẽ cung cấp thanh khoản cho đồng “claim” để những người cần mua bảo hiểm giao dịch. Họ sẽ ăn chênh lệch tiền phí. Về việc cung cấp thanh khoản như thế nào mình đã giải thích trong 1 số bài viết trước.
  • Trường hợp 4: Giống như trường hợp 3 nhưng ở trường hợp này họ cung cấp thành khoản cho đồng thời cả claim và noClaim token. Ngoài ăn lợi nhuận từ những người mua bảo hiểm mà còn ăn lợi nhuận từ nhiều bên khác. Ngoài ra lợi ích khi cung cấp thanh khoản họ còn nhận được token Cover miễn phí; họ có thể dùng token Cover bán trên sàn giao dịch.
🧑🏽‍🦯 Prediction Market Users – Những người dự đoán thị trường bảo hiểm: Những người này đánh giá rủi ro của một dự án nào đó trong 1 khoảng thời gian nhất định và mua claim hoặc noclaim token để kiếm lợi nhuận. Ví dụ: Nếu bạn còn nhớ Tí – nhà lập trình viên nghiệp dư. Tí cũng tin vào năng lực của mình sau khi đánh giá 2 dự án A và B Tí đưa ra dự đoán:
  • Dự án A sẽ có bugs trước khi kết thúc năm 2021: Tí bỏ ra 2000$ để mua 10000 claim token của dự án A. Nếu cuối năm dự án A có bugs thật Tí sẽ đổi 10000 token claim để nhận được 10000$; ngược lại Tí mất 2000$.
  • Dự án B không có bugs trước khi kết thúc năm 2021: Tí bỏ ra 8000$ để mua 10000 noClaim token của dự án B. Nếu cuối năm dự án B không có bugs Tí sẽ đổi 10000 noClaim token để nhận được 10000$; ngược lại Tí mất 8000$.
🎓 Tổng quan lại, Market Maker là người tạo lập thị trường đầu tiên cho các Insurance seekers và Prediction Market Users. Phần thưởng của họ đến từ nhiều nguồn nhưng 1 phần lớn là từ Token Cover.
⭐️ Trên đây là mô phỏng cơ bản mô hình của 1 dự án bảo hiểm phi tập trung hoạt động như thế nào, ngoài Cover Protocol còn có các dự án khác như Nexus Mutual, Opium Insurance, … cũng làm trong lĩnh vực tương tự. Tuy nhiên dù là dự án bảo hiểm nhưng Cover Protocol từng bị 1 bugs nghiêm trọng và mất hàng chục triệu $ tiền của nhà đầu tư; dù vậy Cover đã cho chúng ta thấy sự tiềm năng và khả thi của lĩnh vực bảo hiểm phi tập trung trong tương lai.


** Bài viết trên dự vào kinh nghiệm tham gia các dự án defi, rất mong nhận được thêm góp ý từ các anh chị, các bạn. Các dự án được nêu trên chỉ là ví dụ, hoàn toàn không phải là lời khuyên đầu tư.