Đoàn Chính Nghiêm

Ở đây bạn và tôi có thể gặp nhau về sở thích, cách sống và tư duy

Marketcap – tưởng vậy mà không phải vậy

Marketcap – tưởng vậy mà không phải vậy.
Founders kiếm được bao nhiêu tiền khi có 1 dự án có token có marketcap đạt 1 tỷ đô la, 1000 tỷ đô la?
—–
Trước khi viết bài này, mình đã bỏ ra 3 phút và 270 USD để tạo ra 1 token có marketcap hơn 1000 tỷ đô la mỹ, để làm ví dụ minh họa cho bài viết.
Vâng, chính xác là hơn 1000 tỷ đô la mỹ.
(1000 tỷ token, và mỗi token có giá hơn 1 đô la trên pancake, Token thật, marketcap thật)
——
Hôm nay có 1 số anh em hỏi mình: Làm ra 1 dự án, token có marketcap 1 tỷ đô la có khó hay không. Và khi được như thế thì founders sẽ thu về bao nhiêu tiền. MarketCap có ý nghĩa như thế nào.
Câu trả lời là MarketCap hơi quan trọng, và nó không phải yếu tố quan trọng hàng đầu. Founder, dev có thể đặt giá token tùy thích, đặt marketcap tùy thích. Nhưng có kiếm được tiền hay không lại là chuyện khác.
Muốn biết dự án có đang thành công, sẽ thành công hay không hãy nhìn vào các chỉ số sau (Mặc dù mọi chỉ số đều có thể fake, nhưng sẽ tốn chi phí và công sức hơn so với marketcap, giá token):

  • Volume (khối lượng giao dịch)
  • Số lượng holders
  • Số thành viên trong các group, số followers trên twitter
  • Sự sôi nổi, nhiệt huyết,… của các member trong các group của họ.
  • Tần xuất xuất hiện trên các kênh truyền thông khác.
—–
Vậy founders sẽ kiếm được bao nhiêu tiền nếu đạt có MarketCap 1 tỷ đô la: Chả biết được, như token mình làm ví dụ minh họa, marketCap 1000 tỷ đô mà mình có kiếm được xu nào đâu.
Thực tế là số tiền mà founder kiếm được sẽ tùy thuộc vào tokenomic của họ, tùy thuộc vào cộng đồng và cách mà họ kinh doanh, và cả những chiêu trò mà họ sử dụng ở đằng sau.
Có thể là rất rất nhiều nhưng cũng có thể là rất ít. Chỉ có chính họ mới biết được chính xác.
—–
Thông tin về ví dụ minh họa mình đã nêu ở đầu bài viết (Token thật, marketcap thật, token có giá trị thật, có thể mua bán trên sàn.):
Tên: One Trillion Dollar Token
Symbol: OTD
TotalSupply: 1,000,000,000,000 OTD
Price (pancake swap): > 1 USD

Token: https://bscscan.com/…/0x59a004c6ae7c902aac2a1e65df0cbcb…
Theo dõi giá, market cap:
https://www.dextools.io/…/0x72e0966fd1002f9ea755dc58781…
—
Lưu ý: đây không phải 1 dự án nghiêm túc, chỉ là 1 ví dụ minh họa cho bài viết, và mình có thể rút thanh khoản bất cứ lúc nào
Vì thế mình khuyến cáo mọi người không nên mua (nếu mua thì hãy bán ngay).
Mình không chịu trách nghiệm đối với bất kỳ tổn thất nào nếu bạn thử mua token OTD.

Defi và blockchain đã mô phỏng được hầu hết các sản phẩm tài chính truyền thống như thế nào?

Tính tới thời điểm này De-fi nói riêng và blockchain nói chung đã đi một bước khá dài để chứng tỏ tiềm năng thực sự của nó. Tuy nhiên ngoài việc các đồng coin tăng giá, gọi vốn, scam, rug-pull, … Có một thế giới đằng sau nó vẫn đang ngầm phát triển, ứng dụng thực sự và mô phỏng lại hầu hết những sản phẩm truyền thống mất từ vài năm tới hàng chục năm để hoàn thiện; vậy các sản phẩm đó là gì.
🌈 Series bài viết này gồm nhiều phần, mỗi phần mình sẽ nói về 1 lĩnh vực và các dự án điển hình.
PHẦN 1: BẢO HIỂM PHI TẬP TRUNG – DECENTRALIZE INSURANCE
Bảo hiểm là một trong những sản phẩm lâu đời của thị trường tài chính truyền thống. Với sự phát triển mạnh mẽ của các dự án phi tập trung trên tất cả các nền tảng, số lượng các vụ hack, khai thác lỗ hổng càng ngày càng tăng lên tạo ra một mô hình mới – bảo hiểm phi tập trung.

Trong bài viết này, các dự án chỉ là ví dụ, hãy quan tâm đến việc mô hình thực hiện của nó hoạt động như thế nào để thay thế lĩnh vực bảo hiểm trong truyền thống.

🚨 Cover Protocol: Đây là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực bảo hiểm phi tập trung; mô phỏng lại từ quá trình mua bảo hiểm cho tới quá trình đền bù cho khách hàng; hoạt động hoàn toàn dựa trên smartcontract với 3 loại token:
  • Claim: Người dùng ai nắm được token Claim sẽ được hoàn trả tiền nếu CÓ LỖI XẢY RA; 1 Claim = 1 Dai ~ 1 USDT
  • Noclaim: Người dùng ai nắm token noClaim sẽ được hoàn trả tiền nếu KHÔNG CÓ LỖI XẢY RA.
  • Cover Token: là token dùng để voting, trả thưởng, tạo lập thị trường cho 2 token claim và noclaim hoạt động.

Dự án này mô phỏng quá trình bảo hiểm trong thực tế: Nếu có “tai nạn” xảy ra chúng ta sẽ được đền bù với 1 số tiền tương ứng nhưng nếu không có “tai nạn” nào chúng ta sẽ mất số tiền đó.

Cơ chế này hoạt động xoay quanh 3 Đối tượng chính:
🙍🏻 Insurance seekers – Người mua bảo hiểm: Đối tượng này mua bảo hiểm nhằm bảo vệ tài sản của mình đang được giao dịch trên các sàn, dự án phi tập trung (đã hợp tác với nền tảng bảo hiểm phi tập trung). Việc họ cẩn làm là cần mua số lượng đồng “claim” tương đương với số tiền của mình đang giao dịch, farming trên dự án đó. 

  • Ví dụ: Tèo đang thực hiện staking 10,000 USDT trên dự án A, nhưng Tèo nghe Tí (1 lập trình viên mới vào nghề) cảnh báo rằng dự án A rất nguy hiểm và có bugs. Tèo rất sợ nhưng vẫn muốn staking trên dự án A vì lãi cao. Tèo bỏ thêm 2000$ để mua 10000 token “Claim” của dự án Cover Protocol, thời hạn bảo hiểm là đến cuối năm 2021. Đến cuối năm sẽ có 2 trường hợp xảy ra:

1) Dự án A không có bugs, Tèo mất 2000$ tiền bảo hiểm nhưng nhờ staking, Tèo lãi được 3000$ -> Tổng lãi của Tèo là 1000$

2) Dự án A có bugs và bị hack hết tài sản; dự trên số token Claim Tèo đang sở hữu là 10000, Tèo nhận được sự đền bù là 10000 Dai ~ 10000$, cũng với số lãi (3000$) do Staking được, trừ đi số tiền mua bảo hiểm, Tèo vẫn nhận được 1000$ tổng lãi.
👯 Market Maker – Liquidity Provider: Tạo lập thị trường hay cung cấp thanh khoản: Đối tượng này về cơ bản giống như 1 công ty bảo hiểm, ngân hàng cho vay hoặc các nhà đầu tư cho công ty bảo hiểm. Họ cung cấp 1 lượng tiền thế chấp bằng đồng “stable coin” (DAI) và nhận được về đồng thời 2 loại token claim và noClaim ở trên (giá trị claim + noClaim = 1 Dai ~ 1$). Lượng tiền thế chấp, số lượng đồng claim – noClaim, thơi hạn ở mỗi dự án, nền tảng là khác nhau. Vậy họ kiếm tiền bằng cách nào:
  • Trường hợp 1: Họ tin là dự án đó không có lỗi hoặc không có rủi ro nào xảy ra: họ bán đồng claim và chỉ giữ lại đồng noClaim; đợi đến khi hết hạn thì 1 noClaim = 1$ họ sẽ lãi tương đương với số tiền bán đồng Claim. Ví dụ: Tèo sau khi tìm hiểu dự án và lãi 1000$, thử làm 1 vai trò mới trong dự án. Tèo cung cấp 1000 Dai ~ 1000$ cho bảo hiểm của dự án A và nhận được 1000 token claim và 1000 token noClaim. Sau khi lãi lớn và tin vào khả năng “google lập trình” của mình, Tèo bán toàn bộ 1000 token claim của mình và nhận về 200$. Đến cuối năm, không có bất kì lỗi nào xảy ra, Tèo dùng 1000 token noClaim đổi lấy 1000 Dai. Tổng lãi Tèo nhận được là 200$ khi cung cấp 1000$ ban đầu.
  • Trường hợp 2: Họ tin là dự án đó có lỗi và có lỗi xảy ra: giữ lại đồng claim và bán đồng noClaim. Vi dụ tương tự như trên.
  • Trường hợp 3: Lợi nhuận dựa trên việc bán bảo hiểm: Khi có đồng thời 2 đồng claim và noClaim họ sẽ cung cấp thanh khoản cho đồng “claim” để những người cần mua bảo hiểm giao dịch. Họ sẽ ăn chênh lệch tiền phí. Về việc cung cấp thanh khoản như thế nào mình đã giải thích trong 1 số bài viết trước.
  • Trường hợp 4: Giống như trường hợp 3 nhưng ở trường hợp này họ cung cấp thành khoản cho đồng thời cả claim và noClaim token. Ngoài ăn lợi nhuận từ những người mua bảo hiểm mà còn ăn lợi nhuận từ nhiều bên khác. Ngoài ra lợi ích khi cung cấp thanh khoản họ còn nhận được token Cover miễn phí; họ có thể dùng token Cover bán trên sàn giao dịch.
🧑🏽‍🦯 Prediction Market Users – Những người dự đoán thị trường bảo hiểm: Những người này đánh giá rủi ro của một dự án nào đó trong 1 khoảng thời gian nhất định và mua claim hoặc noclaim token để kiếm lợi nhuận. Ví dụ: Nếu bạn còn nhớ Tí – nhà lập trình viên nghiệp dư. Tí cũng tin vào năng lực của mình sau khi đánh giá 2 dự án A và B Tí đưa ra dự đoán:
  • Dự án A sẽ có bugs trước khi kết thúc năm 2021: Tí bỏ ra 2000$ để mua 10000 claim token của dự án A. Nếu cuối năm dự án A có bugs thật Tí sẽ đổi 10000 token claim để nhận được 10000$; ngược lại Tí mất 2000$.
  • Dự án B không có bugs trước khi kết thúc năm 2021: Tí bỏ ra 8000$ để mua 10000 noClaim token của dự án B. Nếu cuối năm dự án B không có bugs Tí sẽ đổi 10000 noClaim token để nhận được 10000$; ngược lại Tí mất 8000$.
🎓 Tổng quan lại, Market Maker là người tạo lập thị trường đầu tiên cho các Insurance seekers và Prediction Market Users. Phần thưởng của họ đến từ nhiều nguồn nhưng 1 phần lớn là từ Token Cover.
⭐️ Trên đây là mô phỏng cơ bản mô hình của 1 dự án bảo hiểm phi tập trung hoạt động như thế nào, ngoài Cover Protocol còn có các dự án khác như Nexus Mutual, Opium Insurance, … cũng làm trong lĩnh vực tương tự. Tuy nhiên dù là dự án bảo hiểm nhưng Cover Protocol từng bị 1 bugs nghiêm trọng và mất hàng chục triệu $ tiền của nhà đầu tư; dù vậy Cover đã cho chúng ta thấy sự tiềm năng và khả thi của lĩnh vực bảo hiểm phi tập trung trong tương lai.


** Bài viết trên dự vào kinh nghiệm tham gia các dự án defi, rất mong nhận được thêm góp ý từ các anh chị, các bạn. Các dự án được nêu trên chỉ là ví dụ, hoàn toàn không phải là lời khuyên đầu tư.

Cầm vàng đừng để vàng rơi

Bài viết này tổng hợp các câu chuyện “hack ví“, bị mất hết coin, token mà mình đã từng được nhờ tư vấn, được nghe kể, chứng kiến. Những điều này hoàn toàn có thể tránh được, vì chủ yếu là lỗi của người dùng.
Giang hồ crypto hiểm ác, hở ra là mất ngay.
—–
Bạn có thể mất tiền theo những cách nào?
  • Approve token vào những dự án scam, bị rút hết tiền mà không biết (vì bản chất là đã ủy quyền cho smartcontract tiêu token của bạn)
  • Ví vừa tạo, vừa nhận tiền ngay lập tức bị chuyển đi luôn mà không rõ tại sao (bạn của 1 admin trong BQT từng mất 300k USDT trong ấm ức theo cách như vậy). Trường hợp này đã bị lộ mnemonic phrase vì backup ko tốt.
  • Để tiền trên ví centralized, trên sàn. Sau đó Sàn hoặc ví bị hack hoặc sập. Không login được nữa. Cũng mất tiền
  • Tự viết smartcontract để tự dùng, chuyển tiền vào đấy, chưa kịp làm gì tiền không cánh mà bay, bị rút hết (do contract không check permission, hoặc có bug).
  • Đã có 1 bạn nhắn tin kể với mình mất 500k usd mà không biết tại sao, không approve linh tinh vào đâu. Mình hỏi kỹ hóa ra bạn ấy lưu mnemonic phrase vào facebook messenger với email.
  • Viết bot, lưu private key vào bot. Bot bị hack==> lộ private key==> mất tiền.
  • Để tiền trong ví cứng(trezor, ledgerNano), nhưng lại lưu mnemonic phrase ra file txt, lưu vào email==> cũng mất luôn
  • Để tiền trong ví cứng(trezor, ledgerNano), sau đó quên pass, cũng quên lưu mnemonic ra ngoài==> không truy cập được, cũng mất luôn.
  • Sử dụng brainwallet, nhưng lại sử dụng passphrase quá dễ đoán, có trong từ điển==> mất tiền trong 01 giây.
  • Đưa private key vào code, upload lên github nhưng quên không xóa đi==> cũng mất luôn
  • Chuyển tiền vào 1 smartcontract bị lỗi của 1 dự án kém chất lượng==> tiền bị đóng băng, không rút ra được
  • Các trường hợp mua token của các dự án lừa đảo thì nhiều vô kể, nhưng nó thuộc 1 chủ đề khác, nên mình sẽ không list cụ thể vào đây. Mua đỉnh bán đáy xong mất tiền cũng vậy.
—-
Vậy có thể phòng tránh việc mất coin, token bằng những phương pháp nào
  • Không approve token vào các dự án không đáng tin, nếu có thì revoke ngay hoặc chuyển sang ví khác
  • Không lưu mnemonic phrase ,private key vào các trang web, dịch vụ cloud như note, trello, image trên icloud, email, messenger, telegram, whatsapp. Chỉ nên lưu vào giấy
  • Nếu sử dụng ví cứng thì cũng cần backup mnemonic phrase ra giấy, tránh việc mất usb hoặc quên password
  • Khi viết code mà cần sử dụng private key, mnemonic phrase , thì nên sử dụng ví riêng,cần bao nhiêu chuyển vào bấy nhiêu.
  • Chỉ sử dụng phần mềm ví đáng tin cậy, không dùng ví linh tinh
  • Chỉ sử dụng các ví, sàn có tên tuổi, uy tín. Và cần bật 2FA đầy đủ.
  • Không dùng win lậu, không cài phần mềm lậu, phần mềm free của nhà phát hành không có tên tuổi
  • Không cài extension linh tinh trên chrome.
  • Viết smartcontract thì cần check cẩn thận trước khi deploy và chuyển tiền vào. Kể cả không verify contract trên bscscan, etherscan thì vẫn cần cẩn thận, vì contract bytecode vẫn có thể decompile, scan quét lỗ hổng.

Đừng nhầm lẫn nữa về các loại Tiền nữa nhé

Tiền là vật ngang giá chung để trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Tiền được mọi người chấp nhận sử dụng, do Nhà nước phát hành và bảo đảm giá trị bởi các tài sản khác như vàng, kim loại quý, trái phiếu, ngoại tệ. (Wikipedia)
Điều 17. Phát hành tiền giấy, tiền kim loại
1. Ngân hàng Nhà nước là cơ quan duy nhất phát hành tiền giấy, tiền kim loại của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Nhà nước phát hành là phương tiện thanh toán hợp pháp trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
3. Ngân hàng Nhà nước bảo đảm cung ứng đủ số lượng và cơ cấu tiền giấy, tiền kim loại cho nền kinh tế.
4. Tiền giấy, tiền kim loại phát hành vào lưu thông là tài sản “Nợ” đối với nền kinh tế và được cân đối bằng tài sản “Có” của Ngân hàng Nhà nước.
(LUẬT: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam)
1. Tiền pháp định: (Fiat currency)
Tiền đúng theo định nghĩa chung ở trên và cũng là loại tiền mà chúng ta hay nói đến chính là tiền pháp định (Fiat Currency): USD, VND, EUR…
Tiền pháp định tồn tại dưới nhiều dạng thức: giấy, xu, hoặc thậm chí là tiền kỹ thuật số (Trung Quốc phát hành đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số, tuy nhiên thực chất vẫn là Fiat Currency).
2. Tiền ảo: (Virtual currency)
Tiền ảo cũng có chức năng giống tiền, tuy nhiên chỉ được chấp nhận ở thế giới mạng. Thường anh em chơi game sẽ biết loại này. KNB để chơi võ lâm truyền kỳ á, hoặc chơi tiến lên online cũng là dạng tiền ảo này. Có thể được phát hành bởi một tổ chức/ cộng đồng ở dạng số, dùng để mua bán trao đổi các vật dụng trong thế giới số. Tiền này có thể được quy đổi ngang với tiền pháp định hoặc thấp hơn, hoặc cao hơn, tùy vào tổ chức phát hành. Tiền này phát hành vô hạn được tùy thuộc vào máy chủ của tổ chức đó, không cần phải đảm bảo bởi tài sản gì cả.
3. Tiền điện tử: (Digital currency)
Tiền này là tiền trong tài khoản ngân hàng, hoặc ví điện tử như Zalopay…luôn luôn được bảo đảm bởi toàn bộ hoặc một phần tiền pháp định.
Thông tư 23/2019/TT-NHNN hướng dẫn về dịch vụ Trung Gian Thanh Toán, Ngân Hàng Nhà Nước đã quy định nhiều giải pháp khác để bảo vệ quyền lợi của khách hàng sử dụng Ví điện tử như:
Tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử phải mở tài khoản đảm bảo thanh toán và duy trì tổng số dư trên tất cả các tài khoản này không được thấp hơn tổng số dư của tất cả các Ví điện tử của khách hàng tại cùng một thời điểm nhằm đảm bảo đủ khả năng thanh toán cho khách hàng và bảo vệ quyền lợi cho khách hàng.
Đối với ngân hàng thì có vẻ khác hơn chút, số dư tiền mặt trong kho của ngân hàng/ hoặc gửi ở kho của ngân hàng nhà nước không nhất thiết phải bằng tổng số tiền gửi trong tài khoản của tất cả khách hàng mà chỉ phải đảm bảo một tỷ lệ dự trữ bắt buộc.
Mobile-money cũng là digital currency nhé cả nhà, giống tiền trên ví điện tử Zalopay á, chẳng qua là giờ là hình thức tiền trong tài khoản điện thoại. (vì ko phải người dân nào cũng có điện thoại kết nối mạng để xài ví điện tử).
Quyết định 316/QĐ-Ttg của Thủ tướng chính phủ Về việc phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho hàng hóa/ dịch vụ có giá trị nhỏ.
(i) Doanh nghiệp thựchiện thí điểm phải mở tài khoản đảm bảo thanh toán tại Ngân hàng thương mại và số dư trên các tài khoản đảm bảo thanh toán phải được duy trì không thấp hơn so với tổng số dư tất cả các tài khoản Mobile-Money của các khách hàng tại cùng một thời điểm; xây dựng cơ chế xử lý rủi ro về thanh khoản để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng;…
Diem (trước đây là Libra) của Facebook cũng có thể liệt kê vào loại này.
4. Tiền mã hoá: (Crypto currency)
Crypto currency hay được gọi với nghĩa tiền ảo (virtual currency). Cũng có thể đúng cũng có thể sai nhé cả nhà.
Nói đến cái này chắc1001 đêm ko hết. Nhưng cơ bản nhất là vầy nè:
Tiền mã hóa là tiền được tạo ra từ các công nghệ mã hóa, blockchain là công nghệ dùng mã hóa. Ví dụ Bitcoin dùng Sha 256 (Secure Hash Algorithm 256 – được phát triển trên nền tảng của SHA – 2 do Cơ quan An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ (NSA – National Security Agency) tạo ra. (nên đồn là Bitcoin do NSA tạo ra chứ không phải ông Shatoshi Nakamoto nào đó, hoặc Shatoshi không phải là một người mà là một tổ chức nào đó)
Bitcoin không chỉ là tiền mã hóa, nó còn là một giao thức (protocol). Mỗi giao thức sinh ra một đồng tiền mã hóa làm phương tiện.
Giao thức Bitcoin (Crypto currency: bitcoin), giao thức Ethereum (Crypto Currency: ETH), giao thức Cardano (Crypto Currency: ADA). Những đồng tiền của giao thức thì được gọi là coin, các đồng tiền khác phát triển dựa trên giao thức thì được gọi là Token.
Bitcoin được cho là Blockchain 1.0, vì nó không có gì khác ngoài chức năng Public ledger (sổ cái công cộng), tức là chỉ lưu trữ giao dịch.
Ethereum được cho là Blockchain 2.0, vì giao thức Ethereum cho phép tạo ra các đồng tiền mã hóa khác trên nền tảng Ethereum (Token: USDT là một token), và tạo ra các hợp đồng thông minh (Smart contract)
Blockchain gọi là phi tập trung, bởi vì ai (có điều kiện) cũng có thể tham gia vào quá trình xác thực và lưu trữ giao dịch. Đó được gọi là các thợ đào (miner). Để vận hành blockchain Bitcoin, hay Ethereum, phải có nhiều máy tính tham gia, và người chủ của máy tính đó được thưởng (đồng mới tạo ra khi một block mới tạo ra và phí giao dịch trong block đó). Đồng mới tạo ra là do giao thức đã được lập trìn sẵn và không thể thay đổi được vì bộ code này đã phân phối và lưu trữ cho toàn bộ người trong network (trừ các đợt hard folk).
Tiền mã hóa có tạo ra vô hạn được không? Có hoặc không, tùy thuộc vào thuật toán ban đầu người tạo ra Giao thức đó.
Bitcoin giới hạn ở con số 21tr bitcoin, tức là chỉ có 21tr bitcoin được đào ra, 21tr bitcoin trên blockchain. Còn số bitcoin trên sàn Binance của các bạn thì chỉ là một con số do sàn Binance tạo ra, có thể xem cái như Digital Currency hoặc Virtual Currency không chừng. (Cái này đợi dịp khác mình sẽ nói câu chuyện về front-end và back-end của ví điện tử hoặc mấy sàn giao dịch như Binance, Kucoin, Bibox…nhé). Chuyện các bạn giao dịch bitcoin trên các sàn tập trung cũng như là giao dịch các con số với nhau thôi, chả có liên quan gì đến blockchain, ok.
ETH đồng tiền mã hóa có giá trị vốn lớn thứ 2 dùng giao thức Ethereum, đáng tiếc lại không có thông tin về giới hạn của đồng này.
Tether (USDT, EURT…), USDT là đồng tiền mã hóa có vốn hóa thứ 3 thế giới, phổ biến nhất là sinh ra từ giao thức Ethereum (ERC-20), hoặc gần đây là TRON…, đồng này thường được neo giá ở mức 1 USDT = 1 USD. USDT là con lai giữa Digital Currency và Crypto Currency. Nó được sinh ra từ các giao thức ví dụ như Ethereum (Crypto Currency), nhưng nó được tổ chức phát hành (Tether Limited) bảo chứng bằng quỹ USD của họ (Digital Currency). Tuy nhiên có chúa mới biết họ bảo chứng theo tỷ lệ 1 USDT:1 USD giống tài khoản đảm bảo của ví điện tử hay lại là một tỷ lệ dữ trữ bắt buộc của ngân hàng. USDT có thể in còn nhanh và rẻ hơn FED in USD.
Vậy nhé, Cryto currency chưa hẳn là tiền ảo nhé. Đãi vàng trong cát nào. Đụng tới tiền là hoa mắt cả lên^^.

Honeypot – mật ngọt chết ruồi

Trên đường đời tấp nập, đã từng bao giờ bạn vấp phải “seed words” chứa 12 ký tự của một ví chưa? Chắc hẳn đã đôi lần, trên telegram, reddit, trên facebook, trên github, trên twitter.
“lộ key rồi bạn ơi”, ta nghĩ rằng mình may mắn & nhập key đó vào metamask, xem account, wow, quả thật là có tiền thật (ảnh 1)
Nhưng acc này lại chưa có eth, nên giờ ta chỉ cần chuyển chút eth vào là sẽ lấy được số token này rồi, tuyệt vời. Ta tiến hành chuyển eth vào, và nhận ra rằng, số eth của mình đã lập tức không cánh mà bay.
Ta đã bị gài bẫy!!! trong bảo mật kĩ thuật này gọi là Honeypot.
Ta đã bị gài bẫy thế nào?
  • Ta bị gài bằng front-running BOT
  • Bot sẽ lắng nghe mỗi khi có eth chuyển vào account thì ngay lập tức tạo một transaction, sẵn sàng trả phí cực cao để được mine sớm
  • Kết quả là người chuyển vào chưa kịp thao tác gì thì tiền đã được chuyển đi mất
  • Nhìn trên etherscan, ta có thể thấy rằng cứ một transaction chuyển vào sẽ ngay lập tức có một transaction chuyển ra (ảnh 2).
Các BOT này kiếm được nhiều tiền không?
Không nhiều lắm, hãy tưởng tượng người muốn lấy token chuyển một số tiền chỉ đủ trả phí giao dịch cho honeypot, sau đó bot sẽ sẵn sàng dùng đến 70% (hoặc cao hơn) số tiền này để trả phí, thì số tiền còn lại cuối cùng sẽ rất nhỏ. Tuy nhiên tích tiểu thành đại, chạy lâu thì cũng sẽ thành nhiều tiền.
Kết luận
Kiểu lừa đảo này rất cổ điển, tồn tại từ rất lâu rồi, và đến giờ vẫn đang hoạt động. Và nó biến tướng đi khá nhiều hình thức khác nhau. Ví dụ như trên telegram dạo gần đây thường xuyên có các acc đi spam seed words kiểu thế này (ảnh 3)

If you need money, just restore this Trust wallet with a 16$

kingdom shift observe hello main inflict exercise february loan rigid comic great

Đó chính là honeypot.
Nhặt tiền rơi trên mạng không hề dễ, nếu có ai lộ private key hoặc seed words thực sự, hãy yên tâm là sẽ bị nhặt trong vòng chưa tới 1 phút. Nên cái gì dễ dàng thì thường sẽ là bẫy, hãy luôn cẩn trọng với tiền của chính mình